{"id":2415,"date":"2019-09-05T12:54:29","date_gmt":"2019-09-05T10:54:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.argia.eus\/blogak\/argia\/?p=2415"},"modified":"2019-09-05T12:54:29","modified_gmt":"2019-09-05T10:54:29","slug":"argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/","title":{"rendered":"ARGIAk egutegia argitaratu zuen lehenengoz 1991n"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2019\/09\/egutegia.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2417\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2019\/09\/egutegia.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"832\" \/><\/a><\/p>\n<p>[Miren Osa Galdona] 1991n argitaratu zuen ARGIAk lehen egutegi &#8220;takoa&#8221;. Bai, takoa. Hasieratik halako ezizena lortu baitu bere itxuragatik. Baina nondik dator egutegia sortzeko ideia? Ez ahal zuten nahikoa lan astez aste astekaria argitaratzearekin?<br \/>\nEgutegiarekin irakurle fidel eta euskaldunak saritu nahi zituen jada lurrekoa zen ARGIAk, euskaraz irakurtzeko ohitura indartu eta irakurle berriak euskarara hurbiltzearekin batera. Urte haietan ohikoena sukaldeko horman <em>Arantzazuko egutegia<\/em> edukitzea zen, edo kasurik makurrenean erdarazkoren bat. Euskarazkoa zen bakarra elizari lotua zegoen, eta santuei gorazarre egiteaz gain, ez zuen aparteko informaziorik ematen. Dinamika erlijiosoarekin amaitzeko asmoz eta Nafarroako AEKrekin elkarlanean, informazio orokorreko datuak, efemerideak nahiz ortuan barazkiak ereiteko egunen berri eskaini zituen ARGIAk lehen urtean.<\/p>\n<p><strong>Euskarazko egutegi takoak: hezteko eta alfabetatzeko<\/strong><\/p>\n<p>1965eko <em>Zeruko Argia<\/em>ren lehen zenbakian Nemesio Etxanizen kronika ageri da, egutegiaz galdetuz Arantzazuko ateak jo zituenekoa. \u201cEgutegiko orritxo orrek ez du i\u00f1or bildurtzen eta poliki-poliki gure erria euskeraz irakurtzen oitzan da\u201d. Hala zioen eraikin santuko arduradunak euren egutegiaren funtzioaz galdegindakoan. Ideia horretatik abiatuz tesia egin zuen Ana Eizagirre EHUko irakasle eta ikerlariak orain 10 urte <em>Euzkel-Egutegiya<\/em>-ren inguruan. Eredutzat ahozko hizkuntza hartzen bazen ere, XIX. mende amaieran eta XX. mende hasieran, egutegiok, dotrinak iragarritakoekin eta bertsopaperekin batera, orduko irakurketak ziren. Herri hezkuntzan eta herri irakurketan eragin handia izan dute horma-paperok, gaztelaniaz alfabetatuta zegoen gizartean euskararen gotorleku bilakatu baitziren, eta egunero egutegiko papertxoa kentzeko ohitura ezarri baitute Euskal Herriko etxe askotan, belaunaldiz belaunaldi familia erritual bilakatuz paperaren atzealdeko irakurketa sukaldeko mahaiaren bueltan egitea.<\/p>\n<p>Euskal Herri euskaldunago baten alde lan egiteko konpromisoa hartuta, ARGIAk ere bere aletxoa jarri zuen 90eko hamarkadaren hasieran horma-egutegia kaleratuz, eta hala egiten jarraituko du beste urte batez bederen, <a href=\"https:\/\/azoka.argia.eus\/produktua\/321\">2020ko \u201ctakoa\u201d<\/a> prest baitago urte berria istorio berriekin hasteko.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[Miren Osa Galdona] 1991n argitaratu zuen ARGIAk lehen egutegi &#8220;takoa&#8221;. Bai, takoa. Hasieratik halako ezizena lortu baitu bere itxuragatik. Baina nondik dator egutegia sortzeko ideia? Ez ahal zuten nahikoa lan astez aste astekaria argitaratzearekin? Egutegiarekin irakurle fidel eta euskaldunak saritu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":43,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-2415","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-1919-2019-mendeurrena"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>ARGIAk egutegia argitaratu zuen lehenengoz 1991n - ARGIAren barrenak<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"ARGIAk egutegia argitaratu zuen lehenengoz 1991n - ARGIAren barrenak\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[Miren Osa Galdona] 1991n argitaratu zuen ARGIAk lehen egutegi &#8220;takoa&#8221;. Bai, takoa. Hasieratik halako ezizena lortu baitu bere itxuragatik. Baina nondik dator egutegia sortzeko ideia? Ez ahal zuten nahikoa lan astez aste astekaria argitaratzearekin? Egutegiarekin irakurle fidel eta euskaldunak saritu [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"ARGIAren barrenak\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-09-05T10:54:29+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2019\/09\/egutegia.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"argia\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"argia\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/2019\\\/09\\\/05\\\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/2019\\\/09\\\/05\\\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"argia\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/f01d4c035c21c7f47abc440096aac500\"},\"headline\":\"ARGIAk egutegia argitaratu zuen lehenengoz 1991n\",\"datePublished\":\"2019-09-05T10:54:29+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/2019\\\/09\\\/05\\\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\\\/\"},\"wordCount\":280,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/2019\\\/09\\\/05\\\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/43\\\/2019\\\/09\\\/egutegia.jpg\",\"articleSection\":[\"1919-2019 mendeurrena\"],\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/2019\\\/09\\\/05\\\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/2019\\\/09\\\/05\\\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/2019\\\/09\\\/05\\\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\\\/\",\"name\":\"ARGIAk egutegia argitaratu zuen lehenengoz 1991n - ARGIAren barrenak\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/2019\\\/09\\\/05\\\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/2019\\\/09\\\/05\\\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/43\\\/2019\\\/09\\\/egutegia.jpg\",\"datePublished\":\"2019-09-05T10:54:29+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/f01d4c035c21c7f47abc440096aac500\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/2019\\\/09\\\/05\\\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/2019\\\/09\\\/05\\\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/2019\\\/09\\\/05\\\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/43\\\/2019\\\/09\\\/egutegia.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/43\\\/2019\\\/09\\\/egutegia.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/2019\\\/09\\\/05\\\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"ARGIAk egutegia argitaratu zuen lehenengoz 1991n\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/\",\"name\":\"ARGIAren barrenak\",\"description\":\"Gure komunikazio proiektuaz\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/f01d4c035c21c7f47abc440096aac500\",\"name\":\"argia\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5b7194c1dcfcfc600a7dd18480bc8c06cd38d19665e9becf28ab9ad1fc8cc71e?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5b7194c1dcfcfc600a7dd18480bc8c06cd38d19665e9becf28ab9ad1fc8cc71e?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/5b7194c1dcfcfc600a7dd18480bc8c06cd38d19665e9becf28ab9ad1fc8cc71e?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"argia\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/argia\\\/author\\\/argia\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"ARGIAk egutegia argitaratu zuen lehenengoz 1991n - ARGIAren barrenak","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"ARGIAk egutegia argitaratu zuen lehenengoz 1991n - ARGIAren barrenak","og_description":"[Miren Osa Galdona] 1991n argitaratu zuen ARGIAk lehen egutegi &#8220;takoa&#8221;. Bai, takoa. Hasieratik halako ezizena lortu baitu bere itxuragatik. Baina nondik dator egutegia sortzeko ideia? Ez ahal zuten nahikoa lan astez aste astekaria argitaratzearekin? Egutegiarekin irakurle fidel eta euskaldunak saritu [&hellip;]","og_url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/","og_site_name":"ARGIAren barrenak","article_published_time":"2019-09-05T10:54:29+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2019\/09\/egutegia.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"argia","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"argia","Est. reading time":"1 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/"},"author":{"name":"argia","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/#\/schema\/person\/f01d4c035c21c7f47abc440096aac500"},"headline":"ARGIAk egutegia argitaratu zuen lehenengoz 1991n","datePublished":"2019-09-05T10:54:29+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/"},"wordCount":280,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2019\/09\/egutegia.jpg","articleSection":["1919-2019 mendeurrena"],"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/","name":"ARGIAk egutegia argitaratu zuen lehenengoz 1991n - ARGIAren barrenak","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2019\/09\/egutegia.jpg","datePublished":"2019-09-05T10:54:29+00:00","author":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/#\/schema\/person\/f01d4c035c21c7f47abc440096aac500"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/#primaryimage","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2019\/09\/egutegia.jpg","contentUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2019\/09\/egutegia.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/2019\/09\/05\/argiak-egutegia-argitaratu-zuen-lehenengoz-1991n\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"ARGIAk egutegia argitaratu zuen lehenengoz 1991n"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/#website","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/","name":"ARGIAren barrenak","description":"Gure komunikazio proiektuaz","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/#\/schema\/person\/f01d4c035c21c7f47abc440096aac500","name":"argia","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5b7194c1dcfcfc600a7dd18480bc8c06cd38d19665e9becf28ab9ad1fc8cc71e?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5b7194c1dcfcfc600a7dd18480bc8c06cd38d19665e9becf28ab9ad1fc8cc71e?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5b7194c1dcfcfc600a7dd18480bc8c06cd38d19665e9becf28ab9ad1fc8cc71e?s=96&d=mm&r=g","caption":"argia"},"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/author\/argia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2415","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/43"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2415"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2415\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2415"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2415"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/argia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2415"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}