{"id":842,"date":"2014-08-26T09:30:24","date_gmt":"2014-08-26T07:30:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.argia.eus\/blogak\/begizta\/?p=842"},"modified":"2014-08-26T09:30:24","modified_gmt":"2014-08-26T07:30:24","slug":"hizkuntza-bat-hiltzen-denean","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/2014\/08\/26\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\/","title":{"rendered":"Hizkuntza bat hiltzen denean"},"content":{"rendered":"<p>Mexikoko jatorrizko hizkuntzetan irakurritako animaziozko ipuinak biltzen ditu <a href=\"http:\/\/holacombo.com\/196990\/68-voces\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">68 voces proiektu interesgarriak,<\/a> eta Combo diseinu eta animazio enpresa mexikarra dago proiektu honen atzean. 68 dira egungo Mexikoko mugen barruan hitz egiten diren hizkuntzak. 11 hizkuntza familiatan eta 364 aldaeratan banatuta paisai linguistiko oparoa sortzen dute. Aberatsa baina arrisku bizian dagoena. Izan ere, 68 hizkuntza horietatik erdia desagertzeko arriskuan dago. <a href=\"http:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Kalifornia_Beherea\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kalifornia Beherea<\/a> eskualdeko herrienak kasu, 100 hiztun baino gutxiago dituzten mintzairak dira batzuk.<!--more--><br \/>\nMundua ikusteko 68 era horien artean zazpi aukeratu dituzte proiektu honetarako: huasteko, maia, mixteko, nahuatl, totonako, yaki eta zapoteko. Zenbait idazleren eta kultura tradizionalaren ipuinak ilustratzaile grafikoen ikuskerarekin elkartzean sortutako emaitza da. Euskaratu dudan bideoaren kasuan Miguel Leon Portilla mexikarraren \u201cIhcuac tlahtolli ye miqui\u201d olerkia hartu dute oinarri. Nahuatl hizkuntza klasikoan idatzita dago eta bideoaren narraziorako Huastecako dialektoa erabili dute. Azteka Inperioaren hizkuntza ofiziala izan zen Nahuatl Espainiako Inperioaren etorrerak dena hankaz gora jarri zuen arte. Egun Mexikon hitz egiten diren jatorrizko hizkuntzen artean hiztun gehien duena da, milioi erdi lagun inguruk hitz egiten du.<\/p>\n<table width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td width=\"50%\"><strong>Euskarazko bertsioa<\/strong><br \/>\nHizkuntza bat hiltzen denean,<br \/>\njainkoaren gauzak,<br \/>\nizarrak, eguzkia, eta ilargia;<br \/>\ngizakiaren gauzak,<br \/>\npentsatzea eta sentitzea<br \/>\nez dira ispilu horretan islatzen.Hizkuntza bat hiltzen denean,<br \/>\nmunduan dagoen guztia,<br \/>\nitsasoak eta ibaiak,<br \/>\nanimaliak eta landareak<br \/>\nez da horietaz pentsatzen, ezta aipatzen ere<br \/>\njada existitzen ez diren<br \/>\nzantzuz eta soinuz.Hizkuntza bat hiltzen denean,<br \/>\norduan ixten da<br \/>\nleiho bat, ate bat<br \/>\nmunduko herri guztientzat.<br \/>\nJainkoaren eta gizakien gauzei<br \/>\nbegiratzeko bestelako era bat,<br \/>\nLurrean izana eta bizia duen orori.<br \/>\nHizkuntza bat hiltzen denean,<br \/>\nbere maitasun hitzak,<br \/>\ntristura eta maitazarrearen doinuak,<br \/>\naspaldiko kantuak agian,<br \/>\nkontakizunak, solasaldiak, otoitzak<br \/>\nlehen ziren gisan errepikatzeko<br \/>\ninor ez da gai izango.<br \/>\nHizkuntza bat hiltzen denean,<br \/>\naskoz gehiago hil dira aurretik<br \/>\neta asko hil daitezke.<br \/>\nBetiko hautsitako ispiluak,<br \/>\nbetiko isildutako<br \/>\nahotsen itzala:<br \/>\ngizateria pobreago bilakatzen da.<\/td>\n<td width=\"50%\"><strong>Jatorrizko bertsioa<\/strong><br \/>\nIhcuac tlahtolli ye miqui<br \/>\nmochi in teoyotl,<br \/>\ncicitlaltin, tonatiuh ihuan metztli<br \/>\nmochi in tlacayotl,<br \/>\nneyolnonotzaliztli ihuan huelicamatiliztli,<br \/>\nayocmo neci<br \/>\ninon tezcapan.Ihcuac tlahtolli ye miqui,<br \/>\nmochi tlamantli in cemanahuac,<br \/>\nteoatl, atoyatl,<br \/>\nyolcame, cuauhtin ihuan xihuitl<br \/>\nayocmo nemililoh, ayocmo tenehualoh,<br \/>\ntlachializtica ihuan caquiliztica<br \/>\nayocmo nemih.Inhuac tlahtolli ye miqui,<br \/>\ncemihcac motzacuah<br \/>\nnohuian altepepan<br \/>\nin tlanexillotl, in quixohuayan.<br \/>\nIn ye tlamahuizolo<br \/>\noccetica<br \/>\nin mochi mani ihuan yoli in tlalticpac.<br \/>\nIhcuac tlahtolli ye miqui,<br \/>\nitlazohticatlahtol,<br \/>\nimehualizeltemiliztli ihuan tetlazotlaliztli,<br \/>\nahzo huehueh cuicatl,<br \/>\nahnozo tlahtolli, tlatlauhtiliztli,<br \/>\namaca, in yuh ocatcah,<br \/>\nhueliz occepa quintenquixtiz.<br \/>\nIhcuac tlahtolli ye miqui,<br \/>\noccequintin ye omiqueh<br \/>\nihuan miec huel miquizqueh.<br \/>\nTezcatl maniz puztecqui,<br \/>\nnetzatzililiztli icehuallo<br \/>\ncemihcac necahualoh:<br \/>\ntotlacayo motolinia.<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Proiektuaren gainerako <a href=\"http:\/\/holacombo.com\/196990\/68-voces\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">6 bideoak Comboren webgunean dituzue ikusgai<\/a> gaztelaniazko azpitituluekin lagunduta. Bi adibide:<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong>Heriotza<\/strong><br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/player.vimeo.com\/video\/80222660?title=0&byline=0&portrait=0&color=c90014\" height=\"281\" width=\"500\" allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\"><\/iframe><br \/>\n<em>Hermenegildo L\u00f3pez Castroren izen bereko liburuan oinarrituta. Hizkuntza: Oaxaca kostaldeko mixtekoa.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong>Matxinsalto aztia<\/strong><br \/>\n<iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/player.vimeo.com\/video\/80222657\" height=\"281\" width=\"500\" allowfullscreen=\"\"><\/iframe><br \/>\n<em>Sua botatzen duten gizon zurien etorrera aurrikusten zuena kondaira, Yaki herriarena.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mexikoko jatorrizko hizkuntzetan irakurritako animaziozko ipuinak biltzen ditu 68 voces proiektu interesgarriak, eta Combo diseinu eta animazio enpresa mexikarra dago proiektu honen atzean. 68 dira egungo Mexikoko mugen barruan hitz egiten diren hizkuntzak. 11 hizkuntza familiatan eta 364 aldaeratan banatuta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"video","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-842","post","type-post","status-publish","format-video","hentry","category-bideoak","post_format-post-format-video"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Hizkuntza bat hiltzen denean<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/2014\/08\/26\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Hizkuntza bat hiltzen denean\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mexikoko jatorrizko hizkuntzetan irakurritako animaziozko ipuinak biltzen ditu 68 voces proiektu interesgarriak, eta Combo diseinu eta animazio enpresa mexikarra dago proiektu honen atzean. 68 dira egungo Mexikoko mugen barruan hitz egiten diren hizkuntzak. 11 hizkuntza familiatan eta 364 aldaeratan banatuta [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/2014\/08\/26\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Begizta\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/axierl\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-08-26T07:30:24+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Axier Lopez\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@axierL\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Axier Lopez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/2014\\\/08\\\/26\\\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/2014\\\/08\\\/26\\\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Axier Lopez\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9e2a8b7a5dd8d23cafac3f33d15f8312\"},\"headline\":\"Hizkuntza bat hiltzen denean\",\"datePublished\":\"2014-08-26T07:30:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/2014\\\/08\\\/26\\\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\\\/\"},\"wordCount\":439,\"commentCount\":1,\"articleSection\":[\"Bideoak\"],\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/2014\\\/08\\\/26\\\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/2014\\\/08\\\/26\\\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/2014\\\/08\\\/26\\\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\\\/\",\"name\":\"Hizkuntza bat hiltzen denean\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2014-08-26T07:30:24+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9e2a8b7a5dd8d23cafac3f33d15f8312\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/2014\\\/08\\\/26\\\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/2014\\\/08\\\/26\\\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/2014\\\/08\\\/26\\\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Hizkuntza bat hiltzen denean\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/\",\"name\":\"Begizta\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/9e2a8b7a5dd8d23cafac3f33d15f8312\",\"name\":\"Axier Lopez\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0d64d05f6b2b0dac45a5489a5121f8b51aa6cc0b423dcbf558719a94bacff56?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0d64d05f6b2b0dac45a5489a5121f8b51aa6cc0b423dcbf558719a94bacff56?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b0d64d05f6b2b0dac45a5489a5121f8b51aa6cc0b423dcbf558719a94bacff56?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Axier Lopez\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.begizta.net\",\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/axierl\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/axierL\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/begizta\\\/author\\\/axier\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Hizkuntza bat hiltzen denean","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/2014\/08\/26\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Hizkuntza bat hiltzen denean","og_description":"Mexikoko jatorrizko hizkuntzetan irakurritako animaziozko ipuinak biltzen ditu 68 voces proiektu interesgarriak, eta Combo diseinu eta animazio enpresa mexikarra dago proiektu honen atzean. 68 dira egungo Mexikoko mugen barruan hitz egiten diren hizkuntzak. 11 hizkuntza familiatan eta 364 aldaeratan banatuta [&hellip;]","og_url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/2014\/08\/26\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\/","og_site_name":"Begizta","article_author":"https:\/\/www.facebook.com\/axierl\/","article_published_time":"2014-08-26T07:30:24+00:00","author":"Axier Lopez","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@axierL","twitter_misc":{"Written by":"Axier Lopez","Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/2014\/08\/26\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/2014\/08\/26\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\/"},"author":{"name":"Axier Lopez","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/#\/schema\/person\/9e2a8b7a5dd8d23cafac3f33d15f8312"},"headline":"Hizkuntza bat hiltzen denean","datePublished":"2014-08-26T07:30:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/2014\/08\/26\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\/"},"wordCount":439,"commentCount":1,"articleSection":["Bideoak"],"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/2014\/08\/26\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/2014\/08\/26\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\/","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/2014\/08\/26\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\/","name":"Hizkuntza bat hiltzen denean","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/#website"},"datePublished":"2014-08-26T07:30:24+00:00","author":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/#\/schema\/person\/9e2a8b7a5dd8d23cafac3f33d15f8312"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/2014\/08\/26\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/2014\/08\/26\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/2014\/08\/26\/hizkuntza-bat-hiltzen-denean\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Hizkuntza bat hiltzen denean"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/#website","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/","name":"Begizta","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/#\/schema\/person\/9e2a8b7a5dd8d23cafac3f33d15f8312","name":"Axier Lopez","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0d64d05f6b2b0dac45a5489a5121f8b51aa6cc0b423dcbf558719a94bacff56?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0d64d05f6b2b0dac45a5489a5121f8b51aa6cc0b423dcbf558719a94bacff56?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b0d64d05f6b2b0dac45a5489a5121f8b51aa6cc0b423dcbf558719a94bacff56?s=96&d=mm&r=g","caption":"Axier Lopez"},"sameAs":["http:\/\/www.begizta.net","https:\/\/www.facebook.com\/axierl\/","https:\/\/x.com\/axierL"],"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/author\/axier\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/842","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=842"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/842\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=842"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=842"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/begizta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=842"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}