Irakurleei oharra: artikulu honen hasiera rollo hutsa da, baina gera zaitezte bukaeraraino, espero ez duzuen plot twist bat dauka-eta.
Espainiako Kongresuan ordezkaritza daukan alderdi politiko batek joan den astean proposatu zuen 16 urte baino gutxiago dituzten gazteei sare sozialetako sarbidea debekatzea. Neurriak bere salbuespentxoak izango lituzke, baina, nolanahi ere, ideia nagusia argi: 16 bete arte, sare sozialik ez.
Proposamen gehiago ere egin zituen alderdi horrek, adibidez “deskantsu digitala” bermatzeko ordutegia ezartzea 22:00etatik 8:00etara eta, hori bete ahal izateko, plataforma digitalei exigentziak estutzea. Orain egiten ez dituzten gauza asko egiten hasi beharko lukete: sareetan argitaratzen diren edukiak zorrotzago eta denek ikusteko moduan etiketatu, adin txikikoak beren plataformetan sartzen ote diren kontrolatu, haien osasunari eragin diezaioketen edukiak azkar detektatu; baita ziber-bullynga anonimoki eta segurtasunez salatzeko mekanismoak martxan jarri ere.
Ez ziren horretan geratu alderdi politikoaren proposamenak. “Scroll amaigabearen” aurkako neurriak ere eskatu zituen, alegia, plataformak ez daitezela diseinatu adikzioa sortzeko xedez. Gazteak algoritmo manipulatzaileetatik babesteko ere eskatu du, horien bitartez plataformak pertsuasio-tresna indartsuak bihurtu baitira.
Legedia zorroztea ere alderdi politiko horren planetan dago, suizidioa bultzatzen duten edukiak ekoiztu edo zabaltzen dituztenen aurka, baita heriotza edo kalte larriak eragin ditzaketen “erronka biralak” martxan jartzen dituztenak geldiarazteko ere. Azkena, baina ez herrena, aipatutako alderdi politikoak nahi du legeak kontuan har ditzala adimen artifizial bidez sorturiko errepresentazio bisualak ere haur-pornografia gisa.
Gauza horiek irakurtzen ari nintzen, beraz. Eta pentsatzen nahiko zentzuzkoak iruditzen zaizkidala gehienak. Urtetan inolako kontrolik gabe hazi diren tekno-piztien jarduera pixka bat erregulatzeko behintzat balioko luketela. Beharbada ikasi dugula zerbait 2000ko hamarkadaren amaieratik hona garuna frijitu diguten aparailuen eta plataformen arriskuez. Eta badela garaia zerbait egiteko belaunaldi berriak hain nomofobo izan ez daitezen.
Baina traumatizatuta nago. Ezin dut burutik kendu proposamen horiek alderdi politiko jakin batek egin dituela. Alderdi bat, zeinaren kontu honetarako bozeramailearen izena entzute hutsak aski izan beharko lukeen “vade retro pijo faxistak!” aldarrika hasteko. Cuca baitu izena –Cuca Gamarra, alegia–, sareetan ordena pixka bat jartzera datorren alderdiko kideak. PP alderdiko kideak, honezkero konturatuko zinetenez.
Benetan, ez dakit nola gertatu zaidan hau. Egun batean molatzen nuen eta hurrengoan Cucaren kuadrillan ikusi dut nire burua, Pocholo, Pitita, Curri eta konpainiarekin. Altxa eskua berdin sentitu bazara.
Gure adikzio teknologikoak gutxitzeko debatea eskuin postfrankistak hegemonizatu ez dezan, bide bakarra ikusten dut oraintxe bertan: gizarte hobe batean sinesten duten indar parlamentario eta estraparlamentarioei dei egiten diet lerro hauetatik, PPren apustua berdindu bakarrik ez, hordagoa ere jo dezaten. Sare sozial komertzial guztiak ixteko eskatu ezazue eta alternatiba libre eta federatuak proposatu gazteentzat –Mastodon, Pixelfed, Peertube…–. Edo, gutxien-gutxienez, hasi zuek beste aukera horiek erabiltzen, ze ni Cucarekin kontu honetan bat etortzea kezkagarria da –hartu dut zita psikologoan, lasai–, baina Elonen agur nazia eta gero X-en xitteatzen jarraitzen duzuela ikusteak pentsarazten dit ez dagoela inor bolantean eta urtea bukatu baino lehen #EsanBeharNuen.
