{"id":11956,"date":"2017-10-04T08:04:45","date_gmt":"2017-10-04T06:04:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.argia.eus\/blogak\/gaizka-izagirre\/?p=11956"},"modified":"2017-10-04T08:04:45","modified_gmt":"2017-10-04T06:04:45","slug":"35-urte-beranduago-hemen-da-blade-runner-2049","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.argia.eus\/gaizka-izagirre\/2017\/10\/04\/35-urte-beranduago-hemen-da-blade-runner-2049\/","title":{"rendered":"35 urte geroago, hemen da "Blade Runner 2049""},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
\n1982 urtean estreinatu zenean, anbizio handiko ekoizpena izan zen arren, bildutako diru kopuruari dagokionez datu etsigarriak izan zituen. Hala ere, urteen poderioz kultuzko klasiko horietako bat bilakatu da. Gaur, filmean irudikatzen den 2019 ilun eta distopiko horretarako bi urte falta direnean, zinemaren historiako klasiko bilakatu dela eta zientzia fikzioaren generoaren ikono bat dela eztabaidaezina da. Bai, Ridley Scott zuzendari Ingelesak zuzenduriko Blade Runner<\/em> filmaz ari naiz.\u00a0Bien arteko desberdintasunak nabarmenak diren arren, Philip K. Dick idazlearen Do Androids Dream of Electric Sheep?<\/i> (1968) eleberrian oinarriturikoa. Ostiral honetan, lehen zati hau estreinatu eta 35 urte geroago, Blade Runner 2049<\/em> iritsiko da Euskal Herrira, kasu honetan\u00a0 Denis Villeneuve (Incendies, Prisoners, Arrival, Sicario, Enemy)<\/em>\u00a0zuzendari bikainaren eskutik.
\n
\nLehen zatia, XXI. mendearen hasieran kokatzen da (2019 urtean konkretuki), Tyrel korporazioak Nexus izeneko robot mota berri bat garatu du, birtualki gizakiaren berdina dena eta erreplikantea deritzona. Nexus 6 erreplikanteak, fisikoki gizakia baino sendoagoak dira, eta adimenez gutxienez eurak sortu dituzten genetika ingeniariak adina. Hauek, kanpo-espazioan esklabo-langile gisa beste planeta batzuen esplorazio eta kolonizazioan erabiltzen dituzte. Kanpo-espazioko kolonia bateko Nexus 6 guda talde baten matxinada odoltsuaren ostean, debekatua dute Lurrean egotea, eta haiek detektatu eta deuseztatzearen lana dagokio Blade Runner izeneko polizia-agente talde bati. Horietako bat, Deckard (Harrison Ford), lau erreplikanteren bila abiatuko da.
\nBlade Runner 2049<\/em> aldiz, 30 urte geroago kokatuko da, K izeneko Blade Runner berri batek (Ryan Gosling),\u00a0gizartean nagusi den kaosa suntsitu dezakeen eta denbora luzez ezkutuan egon den sekretu bat deskubrituko du. Une horretatik aurrera, urte guzti hauetan desagerturik egon den Rick Deckard (Harrison Ford) agentearen bila hasiko da.<\/p>\n

Philp K. Dick zorrotz<\/strong><\/h2>\n

\"\"<\/a>1968 urtean, idazlearen\u00a0Do Androids Dream of Electric Sheep? <\/em>eleberria argitaratu zenean, Hollywood aldetik nahiko azkar piztu zen interesa. Martin Scorsese izan zen lehenetarikoa, adibidez. Dena den, ez zen 14 urte geroago arte gauzatu, Dick idazleari,\u00a0Hampton Fancher-en gidoia gustatu zitzaion arte konkretuki.<\/p>\n

Casting eta errodaje nahasia<\/strong><\/h2>\n

Rick Deckard pertsonaia gorpuzteko, antzezle ugariren izenak maneiatu zituzten. Hainbeste izan ziren,\u00a0Voight-Kampf testa\u00a0(filmean ikusten dugun proba,\u00a0\u00a0gizakia\u00a0ala erreplikatzailea den jakiteko balio duena) pasa behar izan zutela esaten badigute, guztiz sinetsiko genukeela. Gertuen egon zena Dustin Hoffman izan zen arren, erne zerrendan azaltzen ziren izen batzuk:\u00a0Robert Mitchum, Tommy Lee Jones, Christopher Walken, Gene Hackman, Jack Nicholson, Al Pacino, Sean Connery, Robert Duvall\u00a0<\/strong>eta garai hartan ezezaguna zen Arnold Schwarzenegger.<\/em>
\nBaina errodajea bera ere oso konplikatua izan zela aitortzen dute. Arazo ekonomikoak, ego-borrokak… Harrison Ford aktoreak, Star Wars eta Indiana Jones errodatzetik zetorrela, ez zuen gidoia ulertzen eta ez zuen ekoizpenean batere sinesten. Zuzendariarekin ere erlazio korapilatsua izan omen zuen eta ez hori bakarrik, Sean Young aktorea ezin zuen ikusi ere egin.<\/p>\n

Errodaje horretan gertatu zen guztia ikusteko gogoz bazaudete, ez galdu, Dangerous Days: Making Blade Runner <\/em>izeneko dokumentala.<\/p>\n

Musika<\/strong><\/h2>\n

Argazki ilun horrekin batera, Vangelis-ek konposaturiko soinu banda paregabea ere ezinbestekoa bilakatu da. Soinu banda klasiko patxadatsua, sintetizadoreekin nahastuz, Scott-en unibertso itogarri horretara bidaiatzea lortu zuten. Konposaketa klasiko-sintetizadore<\/em> horretatik, tarteka, Dick Morrisey musikariaren saxoa sartzen zuenean soilik irteten zen. Gaur egun, merkatuan, soinu bandaren bi bertsio ofizial soilik existitzen dira.<\/p>\n

Erreferentziak<\/strong><\/h2>\n

\"\"<\/a>
\nRidley Scott-ek askotan aitortu du, filmaren hainbat eszena grabatzeko Fritz Lang zuzendariaren Metropolis<\/em> ezagunaren erreferentzia izan zuela. Baina ez hori bakarrik, baita Jean Giraud “Moebius” artista frantziarraren lana eta Edward Hopper-en Nighthawks<\/em> koadroa ere baliatu zituen.<\/p>\n

Kubrick-en laguntza<\/strong><\/h2>\n

\"\"
\nHelikoptero bat landa eremu baten gainetik hegan pasatzen den amaierako eszena hori ez zuen Ridley Scott-ek grabatu.\u00a0Stanley Kubrick-ek The Shinning<\/em> filmerako erabili ez zituen irudiak izan ziren.\u00a0Errodajea amaitzen ari zela, zuzendari batek besteari hots egin eta “<\/em>badakit zure filmean ordu mordoa grabatua duzuela, ez duzue zerbait soberan izango ezta?” galdetu zion. Egun batzuk geroago Kubrick-ek soberazko 17 orduko materiala bidali zion.
\n