\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Gero Arana-Eleizalderen izenak hedatzen ziren: Gotzone Barandika<\/em><\/strong> emakumea eta Gotzon Garate<\/em><\/strong> gizona. Hauek ere izen eme eta arrak bereizten zituzten.<\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Geroago gauzen izenak erabiltzen hasi dira: Amets Arzallus<\/em><\/strong> gizona eta Amets Arrospide<\/em><\/strong> emakumea. Horrelako izenek ez dute ar eta emeen arteko bereizkuntzarik, jakina, gauzak generogabeak dira eta.<\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Aitzitik, inguruko erdarak gauza guztiei generoa jartzen die, maskulinoak ala femeninoak ditu: el sol<\/em><\/strong> eta la luna<\/em><\/strong>, le soleil<\/em><\/strong> eta la lune<\/em><\/strong>. Baina euskarak ez du generorik, eta horrela lasai bizi izan da aspaldidanik:<\/p>\n \u2013Pertsonen eta animalien sexua bereizten du, jakina: zaldia<\/em><\/strong> eta behorra<\/em><\/strong>, baina hitz horiek ez dute generorik, ez dira maskulinoak ez femeninoak.<\/p>\n \u2013Gauzek ere ez dute generorik, ez dira maskulinoak ez femeninoak, berdin dira eguzkia<\/em><\/strong> eta ilargia<\/em><\/strong>, eta areago, zakila<\/em><\/strong> eta alua<\/em><\/strong>, sexu-hitz nabariak izanik ere.<\/p>\n \u2013Kualitateek ere ez dute generorik, ez dira maskulinoak ez femeninoak ez neutroak: gizon bat nagusia<\/strong> da<\/em>, emakume bat nagusia <\/strong>da<\/em> eta nagusia<\/em><\/strong> lana bukatzea <\/em>da<\/em>.<\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Hala eta guztiz ere, beti generogabeak izan badira ere, orain ustekabean gauzak maskulinoak ala femeninoak izaten hasi dira, zergatik eta haurrei izena ezartzeko Euskaltzaindiaren izendegiagatik. Orain mutiko bati ezin dakioke Lur<\/em><\/strong> izena jarri, femeninoa omen delako, edo neskatila bati Hodei<\/em><\/strong>, maskulinoa ei delako. Maskulinoa ote da hodeia<\/em><\/strong> eta lurra<\/em><\/strong> femeninoa? Mende-mendeetan zehar inor ere konturatu gabe!<\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ponte-izenek sexua bereizteko agintzen omen duen Espainiako legea da Euskaltzaindiaren aitzakia. Baina Espainiak berak ere ez du arau hori betetzen: espainieraz Reyes Est\u00e9vez<\/em><\/strong> gizona eta Reyes Prados<\/strong><\/em> emakumea, katalanez Pau Pons<\/em><\/strong> emakumea eta Pau Gasol<\/em><\/strong> gizona; nire ama Resurreccion Orille<\/em><\/strong> eta lehen euskaltzainburua Resurreccion Maria Azkue<\/em><\/strong> gizona. Non dago arazoa? Zeinetan dago zein akats?<\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Euskararen muina begiratu nahi badu, euskaran generorik ez dagoenez, Euskaltzaindiak generoa ezin aurki dezakeela aitortu behar dio Espainiako legeari eta oraingo izendegi ofiziala indargabetu. Eta izendegi berri bat euskal muinaren arabera egin nahi badu, alde batetik izen berriei oso irekita egon behar zaie, eta beste aldetik ponte-izen guztiei ohar bana jarri: Aintzane<\/em> (emea)<\/em><\/strong>, Martin (arra)<\/em><\/strong>, Izar (bitzuk)<\/em><\/strong>.<\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bestela, euskarak sekulako jasango du oraingo zentzugabekeria hau: neskatila bati Terpsikore<\/em><\/strong> [!] izena onartzen zaio, izendegi ofizialean agertzen delako, baina Krabelin<\/em><\/strong> ez, izendegian ez dagoelako; mutiko bati Luzifer<\/em><\/strong> [!] ezar dakioke, izendegian dagoelako, baina Bake<\/em><\/strong> ez, emakumezkoen zerrendan agertzen delako. Euskara gaixoa!<\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Utz diezaiegun euskaldun hiztunei euskara eguneroko jardunean gaurkotzen eta moldatzen, arau murriztailerik eta genero-sorgailu artifizialik gabe.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Zer dela eta gara euskaldunok erdararen honen manukorrak? Inguruko erdarak dioena zintzo-zintzo geuganatzen dugu euskararen muinari kalte egin arren, \u201cerdara nola, euskara hala\u201d. Hona hemen lehenengo adibidea: Ponte-izenak \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Era askotan erabili dira ponte-izenak mendeetan zehar. Lehenago erdaratik hartzen ziren, gehienak santu-izenak. Jatorrizko erdaran bezala, izen ar eta emeak bereizten ziren: Juan Celaya gizona […]<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[46,117,119,174,180,189,230,231,304],"class_list":["post-26","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-euskara","tag-ar","tag-emakumezko","tag-eme","tag-genero","tag-gizonezko","tag-gramatikal","tag-izenak","tag-izendegi","tag-ponte-izenak"],"yoast_head":"\n![\"\"](\"https:\/\/blogak.argia.eus\/gontzal-fontaneda\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2017\/10\/umetxo.jpg\")
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Era askotan erabili dira ponte-izenak mendeetan zehar. Lehenago erdaratik hartzen ziren, gehienak santu-izenak. Jatorrizko erdaran bezala, izen ar eta emeak bereizten ziren: Juan Celaya<\/em><\/strong> gizona eta Jeanne Boulart<\/em><\/strong> emakumea.<\/p>\n