![\"\"](\"https:\/\/blogak.argia.eus\/gontzal-fontaneda\/wp-content\/uploads\/sites\/22\/2018\/02\/bikote-300x270.jpg\")
\u00a0\u00a0 Matxismoa ez da betidanikoa. Historiaurrean pertsona guztiak berdinak ziren, emakumeak eta gizonak; denak elkarlan guztietan aritzen ziren, ehizan eta arrantzan, umeen zaintzan eta fruitu-bilketan.<\/p>\n\u00a0\u00a0 Matxismoa ez da betidanikoa. Historiaurrean pertsona guztiak berdinak ziren, emakumeak eta gizonak; denak elkarlan guztietan aritzen ziren, ehizan eta arrantzan, umeen zaintzan eta fruitu-bilketan.<\/p>\n
\u00a0\u00a0 Pertsona haiek erlijioa sortu zuten, ezjakintasunak emandako gertaera ulergarria, eguzkia edo euria edo heriotza zer ziren ez zekiten eta. Beraz, gertakari guztiak erabiltzen zituzten jainko-jainkosak asmatu zituzten: Eguzki jainkoa, Euriaren jainkosa eta Heriotzaren jainkoa.<\/p>\n
\u00a0\u00a0 Milurteko asko joanda, lurgintza eta abeltzaintza aurkitu zituzten. Lurra landuz eta abereak zainduz kontsumitzen zutena baino gehiago ekoizten zuten. Soberakinari aberastasuna deitu zioten. Eta aberastasunak jabetasuna ekarri zuen. Gizonek bereganatu zuten aberastasunaren jabetza, lurrarena eta abereena, eta beraz guztiaren jabe bihurtu ziren, emakumeak ere bilakatu ziren gizonen jabetza. Hasieran, ziur aski, emakumeak matxinatu egin ziren, baina agerikoa da gizon jabeek menderatu zituztela.<\/p>\n
\u00a0\u00a0 Gizonak erlijioaz ere jabetu eta elizak sortu zituzten, hau da, emakumeak partaide ezin zitezkeen erakundeak, non gizonek erabakitzen baitzituzten jainko-jainkosen hitzak. Hala, emakumeak indarrez menperatzeaz gain, gizonen nagusitasuna jainko-jainkosen nahia balitz bezala ezarri ere egiten zieten.<\/p>\n
\u00a0\u00a0 Emakumeen gaineko beren nagusitasuna legeztatzeko, gizonek Biblia idatzi zuten. Abrahamek eta Jainkoak itun bat egin zutela kontatzen du Genesis liburuak. Jainko bakarra bezala gurtuko zutela hitzematen zion Abrahamek. Jainkoak, berriz, Abrahamen jatorriari Kanaango lurra emango zion eta berari seme bat, ordurako Sara eta biak oso zaharrak izan arren. Jainkoak (Genesis 17,10) itunaren ezaugarri bat ezarri zion Abrahami:<\/p>\n
\u201cHauxe da nire ituna, eta nire eta zuen artean eta gero zure ondoko jatorrikoen artean ere beteko duzue: zuen arteko gizon guztiak erdaindu egingo dira.<\/em>\u201d<\/p>\n \u00a0\u00a0 Matxismoaren legeztapena zen hura: Jainkoak zeuzkan aukera-mordo guztietatik erdainkuntza ezarri zion ezaugarri hain zuzen ere. Horrela ituna gizonekin bakarrik egiten zen, eta emakumeak itunetik kanpo geratzen ziren, erdaintzeko zakilik ez dute eta.*<\/span> Gizonak nagusiak dira Jainkoarekin itundu zutelako eta emakumeak azpikoak, itunetik kanpo geratu zirelako.<\/p>\n \u00a0\u00a0 Milaka urte geroago hauxe ere kontatzen du Bibliak, artean zenbait emakumek itunaren zalantzarik izan balu ere (Korintoarrentzako Done Pauloren 1. gutuna 14, 34-35):<\/p>\n \u201cBatzarretan emakumeak isil bitez, hitz egitea debekatuta dutelako, zuen mendean egon daitezen baizik, legeak ere dioenez. Zerbait ikasi nahi badute, etxean senarrei galde biezaiete, batzarrean emakumea mintzatzea lotsagarria da eta.<\/em>\u201d<\/p>\n <\/p>\n *<\/span> Ez dira gauza bera gizonen zakilaren erdainkuntza eta emakumeen klitoriaren erauzketa. Neskatilei egiten zaien mozketa hau basakeria da, mina eta osasun-arazo gertagarriak eragin ez ezik, emakumeak gero orgasmorik ezin izatera zigortu ere egiten ditu eta. Beharrik gaur egun bada klitori erauzia berreraikitzeko kirurgia.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u00a0\u00a0 Matxismoa ez da betidanikoa. Historiaurrean pertsona guztiak berdinak ziren, emakumeak eta gizonak; denak elkarlan guztietan aritzen ziren, ehizan eta arrantzan, umeen zaintzan eta fruitu-bilketan. \u00a0\u00a0 Pertsona haiek erlijioa sortu zuten, ezjakintasunak emandako gertaera ulergarria, eguzkia edo euria edo heriotza zer ziren ez zekiten eta. Beraz, gertakari guztiak erabiltzen zituzten jainko-jainkosak asmatu zituzten: Eguzki jainkoa, […]<\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[10,12,101,112,130,132,133,160,228,232,233,234,268,275],"class_list":["post-326","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-feminismoa","tag-abeltzaintza","tag-abraham","tag-done-paulo","tag-eliza","tag-erdaindu","tag-erdainkuntza","tag-erlijio","tag-feminismmo","tag-itun","tag-jabetasun","tag-jabetza","tag-jainko","tag-lurgintza","tag-matxismo"],"yoast_head":"\n
\n