{"id":4739,"date":"2017-12-01T13:48:31","date_gmt":"2017-12-01T12:48:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.argia.eus\/blogak\/jon-torner\/?p=4739"},"modified":"2017-12-01T13:48:31","modified_gmt":"2017-12-01T12:48:31","slug":"emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/2017\/12\/01\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\/","title":{"rendered":"Emakume prehistorikoen besoak, eliteko arraunlarienak baino indartsuagoak"},"content":{"rendered":"<p>Laborantza-lanek zailduak, Europa erdialdean bizi ziren emakume prehistorikoek \u2013Neolito garaitik Burdin Aroaren hondarrera bitartean\u2013 beso indartsuagoak zituzten gaur egungo eliteko emakume arraunlariek baino, Cambridgeko Unibertsitateko arkeologoek ondorioztatu dutenez<a href=\"https:\/\/www.cam.ac.uk\/research\/news\/prehistoric-womens-manual-work-was-tougher-than-rowing-in-todays-elite-boat-crews\"> antzinako hezurren gainean egindako ikerketan<\/a>.<\/p>\n<p>Denborarekin, teknologia garatu eta esku-lana murriztearekin bat, hezurren indarra txikitzen joan zen;\u00a0 Erdi Aroko emakumeen besoetako hezurren indarra, gaur egungoen parekoa zen ia. Emakume prehistorikoek besoetan zuten indarraren faktoreen artean, zekaleen aleak txikitzeko lanak nabarmendu dituzte arkeologoek.<\/p>\n<p>Arkeologoek alderatu dituzte antzinako hezurrak gaur egungo zenbait futbolari, piraguista eta korrikalariren hezurrekin. Arraunlariak dira Open eta Lightweight taldeetakoak, Cambridge Women&#8217;s Boat klubeko zortzikoterik indartsuenak. Zientzialariek frogatu dutenez, emakume neolitikoek (K.a. 7.400-7.000) arraunlarien pareko indarra zeukaten hanketan, baina %11-16 handiagoa besoetan. Goi eta beheko soin-adarren aldea nabarmenagoa egin zen denborarekin. Esaterako, Brontze Aroko emakumeek (K.a 4.300-3.500)\u00a0 besoetan %9-13 indar handiagoa zuten piraguistek baino, baina %12 txikiagoa hanketan.<\/p>\n<p>Gaur arte, emakumeen hezurren gaineko ikerketa bioarkeologikoak egin dira zuzenean gizonekin alderatuta. &#8220;Lehenbizikoz, emakume prehistorikoen hezurrak alderatu dira bizirik diren emakumeenekin&#8221;, azaldu dute ikerlariek.<\/p>\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Prehistoric women\u2019s manual work was tougher than rowing in today\u2019s elite boat crews\" width=\"600\" height=\"338\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/VFv3DcP7ITo?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<p><span class=\"notranslate\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span class=\"notranslate\">\u00a0<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Laborantza-lanek zailduak, Europa erdialdean bizi ziren emakume prehistorikoek \u2013Neolito garaitik Burdin Aroaren hondarrera bitartean\u2013 beso indartsuagoak zituzten gaur egungo eliteko emakume arraunlariek baino, Cambridgeko Unibertsitateko arkeologoek ondorioztatu dutenez antzinako hezurren gainean egindako ikerketan. Denborarekin, teknologia garatu eta esku-lana murriztearekin bat, hezurren indarra txikitzen joan zen;\u00a0 Erdi Aroko emakumeen besoetako hezurren indarra, gaur egungoen parekoa zen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":18,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-4739","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Emakume prehistorikoen besoak, eliteko arraunlarienak baino indartsuagoak - Slump doktorearen zaintiratua<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/2017\/12\/01\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Emakume prehistorikoen besoak, eliteko arraunlarienak baino indartsuagoak - Slump doktorearen zaintiratua\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Laborantza-lanek zailduak, Europa erdialdean bizi ziren emakume prehistorikoek \u2013Neolito garaitik Burdin Aroaren hondarrera bitartean\u2013 beso indartsuagoak zituzten gaur egungo eliteko emakume arraunlariek baino, Cambridgeko Unibertsitateko arkeologoek ondorioztatu dutenez antzinako hezurren gainean egindako ikerketan. Denborarekin, teknologia garatu eta esku-lana murriztearekin bat, hezurren indarra txikitzen joan zen;\u00a0 Erdi Aroko emakumeen besoetako hezurren indarra, gaur egungoen parekoa zen [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/2017\/12\/01\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Slump doktorearen zaintiratua\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2017-12-01T12:48:31+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Jon Torner\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Jon Torner\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"1 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/2017\\\/12\\\/01\\\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/2017\\\/12\\\/01\\\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Jon Torner\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8b44ffae02d542d57a373d21bee847cd\"},\"headline\":\"Emakume prehistorikoen besoak, eliteko arraunlarienak baino indartsuagoak\",\"datePublished\":\"2017-12-01T12:48:31+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/2017\\\/12\\\/01\\\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\\\/\"},\"wordCount\":183,\"commentCount\":0,\"articleSection\":[\"Uncategorized\"],\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/2017\\\/12\\\/01\\\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/2017\\\/12\\\/01\\\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/2017\\\/12\\\/01\\\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\\\/\",\"name\":\"Emakume prehistorikoen besoak, eliteko arraunlarienak baino indartsuagoak - Slump doktorearen zaintiratua\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2017-12-01T12:48:31+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8b44ffae02d542d57a373d21bee847cd\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/2017\\\/12\\\/01\\\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/2017\\\/12\\\/01\\\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/2017\\\/12\\\/01\\\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Emakume prehistorikoen besoak, eliteko arraunlarienak baino indartsuagoak\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/\",\"name\":\"Slump doktorearen zaintiratua\",\"description\":\"Komikiak, kirolak eta kontu ez hain serioak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/8b44ffae02d542d57a373d21bee847cd\",\"name\":\"Jon Torner\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d56e509490db2ed258b25cfad111ec06d091c773cd03f667f6d613d6bb726096?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d56e509490db2ed258b25cfad111ec06d091c773cd03f667f6d613d6bb726096?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d56e509490db2ed258b25cfad111ec06d091c773cd03f667f6d613d6bb726096?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Jon Torner\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/jon-torner\\\/author\\\/jon-torner\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Emakume prehistorikoen besoak, eliteko arraunlarienak baino indartsuagoak - Slump doktorearen zaintiratua","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/2017\/12\/01\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Emakume prehistorikoen besoak, eliteko arraunlarienak baino indartsuagoak - Slump doktorearen zaintiratua","og_description":"Laborantza-lanek zailduak, Europa erdialdean bizi ziren emakume prehistorikoek \u2013Neolito garaitik Burdin Aroaren hondarrera bitartean\u2013 beso indartsuagoak zituzten gaur egungo eliteko emakume arraunlariek baino, Cambridgeko Unibertsitateko arkeologoek ondorioztatu dutenez antzinako hezurren gainean egindako ikerketan. Denborarekin, teknologia garatu eta esku-lana murriztearekin bat, hezurren indarra txikitzen joan zen;\u00a0 Erdi Aroko emakumeen besoetako hezurren indarra, gaur egungoen parekoa zen [&hellip;]","og_url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/2017\/12\/01\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\/","og_site_name":"Slump doktorearen zaintiratua","article_published_time":"2017-12-01T12:48:31+00:00","author":"Jon Torner","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Jon Torner","Est. reading time":"1 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/2017\/12\/01\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/2017\/12\/01\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\/"},"author":{"name":"Jon Torner","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/#\/schema\/person\/8b44ffae02d542d57a373d21bee847cd"},"headline":"Emakume prehistorikoen besoak, eliteko arraunlarienak baino indartsuagoak","datePublished":"2017-12-01T12:48:31+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/2017\/12\/01\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\/"},"wordCount":183,"commentCount":0,"articleSection":["Uncategorized"],"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/2017\/12\/01\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/2017\/12\/01\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\/","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/2017\/12\/01\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\/","name":"Emakume prehistorikoen besoak, eliteko arraunlarienak baino indartsuagoak - Slump doktorearen zaintiratua","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/#website"},"datePublished":"2017-12-01T12:48:31+00:00","author":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/#\/schema\/person\/8b44ffae02d542d57a373d21bee847cd"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/2017\/12\/01\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/2017\/12\/01\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/2017\/12\/01\/emakume-prehistorikoen-besoak-eliteko-piraguistenak-baino-indartsuagoak\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Emakume prehistorikoen besoak, eliteko arraunlarienak baino indartsuagoak"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/#website","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/","name":"Slump doktorearen zaintiratua","description":"Komikiak, kirolak eta kontu ez hain serioak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/#\/schema\/person\/8b44ffae02d542d57a373d21bee847cd","name":"Jon Torner","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d56e509490db2ed258b25cfad111ec06d091c773cd03f667f6d613d6bb726096?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d56e509490db2ed258b25cfad111ec06d091c773cd03f667f6d613d6bb726096?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d56e509490db2ed258b25cfad111ec06d091c773cd03f667f6d613d6bb726096?s=96&d=mm&r=g","caption":"Jon Torner"},"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/author\/jon-torner\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4739","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/wp-json\/wp\/v2\/users\/18"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4739"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4739\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4739"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4739"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/jon-torner\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4739"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}