{"id":90,"date":"2022-11-24T18:53:48","date_gmt":"2022-11-24T17:53:48","guid":{"rendered":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/?p=90"},"modified":"2022-11-24T18:53:48","modified_gmt":"2022-11-24T17:53:48","slug":"otzantasuna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/","title":{"rendered":"Otzantasuna"},"content":{"rendered":"<p>Hezigaitzen eta animosoen ispilu izan zenak, gure amak, hil aurreko hilabeteetan, behin baino gehiagotan, humanoen domestikazioaren azkartzeak sortzen zion kexua aitatu zidan.<\/p>\n<p>&#8230; Nire txikitako urteak datozkit.<\/p>\n<p>&#8220;1961 eta 1975 artean &#8211; esaten digu Pasolinik &#8211; poblazio bat kulturalki sarraskitua izan zen. Biaje luze bat egin izan banu eta urte batzuen buruan Erromara itzuli, inpresioa izango nukeen bertako bizilagun oro deportatuak eta suntsituak izan zirela, eta haien ordez, kaleetan eta eskanpeetan, mamu zurbil, zoritxarreko eta antsietatez beteak ipiniak&#8221;.<\/p>\n<p>Ongizatearen adorazioaren eta neurrigabeko kontsumoaren hastapeneko urteak izan ziren 60ak&#8230;<\/p>\n<p>Urte haietan europarren domestikazioranzko egundaino jauzia izan zela ematen dit orain, neure baitan bi detaile indartsutan irudikatzen dudana. Batetik,\u00a0<em>elektrodomestikazioa<\/em>, sistemari (zein den ere eta zer den ere hura) pobreak eta langileak sailean-sailean eskuratzen lagundu ziona. Bestetik, lan-abere lagunen, bereziki zaldi, behor, asto eta mandoen giza-paisaiatik desagertzea. Ardi, behi, oilo eta txerriak granja haundietan pilatzen ari&#8230;<\/p>\n<p>Hezitutako abereak, beren arbaso edo pariente basa-abereekiko,<\/p>\n<p>urte gehiagoz bizi izaten dira;<\/p>\n<p>batzuetan pisuagoak izanagatik, txikiagoak izan ohi dira;<\/p>\n<p>bihotza eta zerebroa txikiagoak dituzte;<\/p>\n<p>sexu-diferentzia gutxiago dituzte: berdinagoak izaten dira arrak eta emeak;<\/p>\n<p>bariazio genetiko gutxiago dituzte;<\/p>\n<p>mantsoak eta elkar toleranteagoak izaten dira; agresibitatea galtzen dute;<\/p>\n<p>belaunez belaun, halamoduzko &#8220;jaiotzetiko malgutasun&#8221; bat agertzen dute;<\/p>\n<p>katuen iduriko animalia bakartietan &#8220;tolerantzia soziala&#8221; eta txakurren iduriko animalia sozialetan soziabilitatea, biak ala biak haunditu egiten dira;<\/p>\n<p>gaitasun motorrak trakestu eta zentzumenak moteldu egiten zaizkie.<\/p>\n<p>Jakingarri horiek eskaini dizkigun Richard C. Francisen arabera, beldurraren eta agresibitatearen eztitzea, hau da,\u00a0<em>otzantasuna<\/em> da domestikazioaren klabea.<\/p>\n<p>Abereen etxekotzean agertzen den lehen ezaugarria omen da otzantasuna, eta bera omen da atzera basoratzean (abereak libre uztean edo eurak eskapatzean) desagertzen den azkenekoa.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hezigaitzen eta animosoen ispilu izan zenak, gure amak, hil aurreko hilabeteetan, behin baino gehiagotan, humanoen domestikazioaren azkartzeak sortzen zion kexua aitatu zidan. &#8230; Nire txikitako urteak datozkit. &#8220;1961 eta 1975 artean &#8211; esaten digu Pasolinik &#8211; poblazio bat kulturalki sarraskitua [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":114,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-90","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sailkatu-gabea"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Otzantasuna<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Otzantasuna\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Hezigaitzen eta animosoen ispilu izan zenak, gure amak, hil aurreko hilabeteetan, behin baino gehiagotan, humanoen domestikazioaren azkartzeak sortzen zion kexua aitatu zidan. &#8230; Nire txikitako urteak datozkit. &#8220;1961 eta 1975 artean &#8211; esaten digu Pasolinik &#8211; poblazio bat kulturalki sarraskitua [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Katazuloa\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-11-24T17:53:48+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Pablo Sastre Forest\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Pablo Sastre Forest\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/\"},\"author\":{\"name\":\"Pablo Sastre Forest\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/#\/schema\/person\/2956c91eedf33a7dc033f4c25ae78c59\"},\"headline\":\"Otzantasuna\",\"datePublished\":\"2022-11-24T17:53:48+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/\"},\"wordCount\":265,\"commentCount\":0,\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/\",\"url\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/\",\"name\":\"Otzantasuna\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-11-24T17:53:48+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/#\/schema\/person\/2956c91eedf33a7dc033f4c25ae78c59\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Otzantasuna\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/#website\",\"url\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/\",\"name\":\"Katazuloa\",\"description\":\"Euzkie goizen goiz atatze&#039;an bezelaxe, garaien garaiko kontuk.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/#\/schema\/person\/2956c91eedf33a7dc033f4c25ae78c59\",\"name\":\"Pablo Sastre Forest\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e0a8e7226c96673eb7025e5fa0299e6b7f872f081ceadcd2a0251a5d66c3895b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e0a8e7226c96673eb7025e5fa0299e6b7f872f081ceadcd2a0251a5d66c3895b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Pablo Sastre Forest\"},\"url\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/author\/psastre\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Otzantasuna","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Otzantasuna","og_description":"Hezigaitzen eta animosoen ispilu izan zenak, gure amak, hil aurreko hilabeteetan, behin baino gehiagotan, humanoen domestikazioaren azkartzeak sortzen zion kexua aitatu zidan. &#8230; Nire txikitako urteak datozkit. &#8220;1961 eta 1975 artean &#8211; esaten digu Pasolinik &#8211; poblazio bat kulturalki sarraskitua [&hellip;]","og_url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/","og_site_name":"Katazuloa","article_published_time":"2022-11-24T17:53:48+00:00","author":"Pablo Sastre Forest","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Pablo Sastre Forest","Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/"},"author":{"name":"Pablo Sastre Forest","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/#\/schema\/person\/2956c91eedf33a7dc033f4c25ae78c59"},"headline":"Otzantasuna","datePublished":"2022-11-24T17:53:48+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/"},"wordCount":265,"commentCount":0,"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/","name":"Otzantasuna","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/#website"},"datePublished":"2022-11-24T17:53:48+00:00","author":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/#\/schema\/person\/2956c91eedf33a7dc033f4c25ae78c59"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/2022\/11\/24\/otzantasuna\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Otzantasuna"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/#website","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/","name":"Katazuloa","description":"Euzkie goizen goiz atatze&#039;an bezelaxe, garaien garaiko kontuk.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/#\/schema\/person\/2956c91eedf33a7dc033f4c25ae78c59","name":"Pablo Sastre Forest","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e0a8e7226c96673eb7025e5fa0299e6b7f872f081ceadcd2a0251a5d66c3895b?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/e0a8e7226c96673eb7025e5fa0299e6b7f872f081ceadcd2a0251a5d66c3895b?s=96&d=mm&r=g","caption":"Pablo Sastre Forest"},"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/author\/psastre\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/114"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90\/revisions\/91"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/katazuloa\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}