{"id":2199,"date":"2022-09-16T14:17:22","date_gmt":"2022-09-16T13:17:22","guid":{"rendered":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/?p=2199"},"modified":"2022-09-16T14:17:22","modified_gmt":"2022-09-16T13:17:22","slug":"kalaportutik-iurretara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/","title":{"rendered":"Kalaportutik Iurretara"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_2200\" style=\"width: 585px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2200\" class=\"wp-image-2200\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image001-1.jpg\" alt=\"\" width=\"575\" height=\"843\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image001-1.jpg 590w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image001-1-205x300.jpg 205w\" sizes=\"auto, (max-width: 575px) 100vw, 575px\" \/><p id=\"caption-attachment-2200\" class=\"wp-caption-text\">azaleko irudia: gotzon garaizabal<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>JOSEBA SARRIONANDIA IRAKURRIZ<\/p>\n<p><em>Habanako gaukariaren arrastoan ibili naiz iragan hiru urteotan, begiak sarri itzuliz, ezker-eskuin ari, haren ele, ale, pieza edota teselen ariora. Idazlearen itzuleraren aiduru, haren literaturaren paisaian barrena, haren herbestearen azkeneko pasaia igurikatuz.<\/em><\/p>\n<p><em>Izan ere, ezaguna baita irakurzaleok bi paisaia behatzen ditugula: bizitzarena eta literaturarena. Askotan, baina, paisaia bakarra bailitzan bizituz; arian ari, bidean sarri geldituz, begiak usu itzuliz.<\/em><\/p>\n<p><em>Joseba Sarrionandiaren literaturan ostertz berrietara eramaten gaituztenen artean menturatuz, azken idazlanetara mugatu naiz. Habanako gaukariak haintzat hartu ditut hain zuzen ere, gai anitzi buruzko gogoeta mamitsuak dakartzatelako eta, gainera, abantzu berrogei urteren ondoren ageriko maneran eta nondik idatzi dituen garbi utziz lehenak direlako.<\/em><\/p>\n<p>Mikel Asurmendi Agirre<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"13\">\n<li>or.<\/li>\n<\/ol>\n<p><em>Bibliomantzia:<\/em><\/p>\n<p>Etorkizuna liburuen bitartez<\/p>\n<p>iragartzeko artea.<\/p>\n<p>\u201c<strong>Bizitzea ez al da oso arriskutsua<\/strong>?\u201d, itaundu digu Habanako gaukariak. Riobaldoren hitzak dira. Liburuaren <em>Bibliomantzia<\/em>ko azken aipua da, idazleak iturri anitzetatik ekarri ohi duen ur tanta bat. Oraingo hau, apika, 1985eko <em>Ni ez naiz hemengoa<\/em> lehenbiziko saioa berrestera dator.\u00a0 Ordea, <em>Ni ez naiz hemengoa<\/em> lanaren aldean, <em>Bizitzea ez al da oso arriskutsua? (Habanako gaukaria) <\/em>bestelako liburua da. Inguru erreal batetik idatzita baitago, Habanatik.<\/p>\n<p>Gaukariak bere-bereki so egiten dio bizitzari eta literaturari. Asaldatzeko artefaktu bat paratu digu irakurleoi eskuetan, bizitzearen arriskuaz ohartarazi digu. Idaztea eta irakurtzea erbeste moduko bat da.<\/p>\n<p>Erbeste politikoa iraganeko kontua bihurtzen hasi zaio idazleari. Trilogia sorta hau bestelako lan bat da bere obran. Uharteko lurretan eta hiriko kaleetan barrena dabil. [\u2026]<\/p>\n<ol start=\"51\">\n<li>or.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>1898ko abenduaren 31n<\/strong> amaitu zen Espainiaren soberania Kuban. Batzuek barre egin zuten, beste batzuek negar eta eztul. Espainolen sentimenduez aparte, kubatarrentzat ere tristuraz betetako alegrantzia izan zen. Izan ere, hainbeste borroka egin eta gero (Ameriketako) Estatu Batuen bandera altxatu zen Portu sarrerako gazteluan edota Armen Plazan. Hala ere, 400 urteren ondoren Espainiak alde egitea, ederra izan zen kubatarrentzat. Espainiaren \u201cM\u00e1s se perdi\u00f3 en Cuba\u201d delakoarekin akordatu naiz.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2201 aligncenter\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image002-1.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"420\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image002-1.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image002-1-214x300.jpg 214w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<div id=\"attachment_2202\" style=\"width: 595px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2202\" class=\"wp-image-2202 size-full\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image003-1.jpg\" alt=\"\" width=\"585\" height=\"371\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image003-1.jpg 585w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image003-1-300x190.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 585px) 100vw, 585px\" \/><p id=\"caption-attachment-2202\" class=\"wp-caption-text\">El grito del Baire (elNacional)<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"78\">\n<li>or.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Julian Assange<\/strong>ren afera <em>isegoria <\/em>kasu bat da. Australiar kazetariak \u2013Interneteko ekintzaileak- Interneten hitza hartzeko aukera bera izatea litzateke demokratikoena. Argi dago, legea indartsuenarena da. Haatik, ez dezagun ahantz, eraikitzen ditugun edifizio guztien gailuak baino, eraikinari eusten diogun harea edo lurra gu gara, gizabanakook alegia.<\/p>\n<ol start=\"93\">\n<li>or.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Historian arakatzeak laguntzen digu historia osatzen jarraitzea. Pablo txinoaren historia dugu laguntzaile: Kubara heldu zen lehenengoetako txinatarra. <em>Flor de Cuba<\/em> ingenioko eskifaiako langilea izan zen. Bere \u201caskatasuna erosten\u201d ahalegindu zen esklaboa. <strong>Pablo Ignacio de Arrieta<\/strong> <strong>zen <em>Flor de Cuba<\/em> ingenioaren<\/strong> jabea. Historia lazgarria da. Gaukariak istorio bihurturik kontatuko balu, sinesgarritasuna galdu ote lezakeen nago. Bidenabar erranik, Sarrionandiaren historia ez ote den \u2013ez ote garen- istorio bihurtzen ari?<\/p>\n<div id=\"attachment_2203\" style=\"width: 605px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2203\" class=\" wp-image-2203\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image004-1.jpg\" alt=\"\" width=\"595\" height=\"343\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image004-1.jpg 800w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image004-1-300x173.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image004-1-768x443.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 595px) 100vw, 595px\" \/><p id=\"caption-attachment-2203\" class=\"wp-caption-text\">Flor de Cuba ingenioa<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<table width=\"100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>Deskribapena<\/td>\n<td>English: lithographic print, hand colored<\/p>\n<p>Espa\u00f1ol: Ingenio Flor de Cuba. Propiedad de los Sres. de Arrieta. Departamento Occidental, Jurisdicci\u00f3n de C\u00e1rdenas, Partido de Guamutas.<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Data<\/td>\n<td>1857<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Iturria<\/td>\n<td>Digital scan from Los ingenios. Colecci\u00f3n de vistas de los principales ingenios de az\u00facar. Havana, Litograf\u00eda de L. Marquier<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>Egilea<\/td>\n<td>Justo German Cantero (1815-1971), author<br \/>\nEduardo Laplante (1818-1886), lithographer<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"109\">\n<li>or.<\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>Udaberrian mina berritzen ei da<\/strong>. Mina dugu gaia. \u201cBadaude min fisiko hutsaz gainerako beste min batzuk\u201d, baita <em>min<\/em> atzizkiez osatutako <em>sumin<\/em>, <em>samin, erdimin, maitemin, oroimin, dolumin,<\/em> <em>bizimin\u2026<\/em> kontzeptuak ere. \u201c<strong><em>Minak<\/em><\/strong> min hutsak, minantzekoak eta batez ere alegiazko minak\u201d bezala bereiz litezke. Ezinezkoa da ordea. Hizkuntza anbiguoa da \u2013hizkuntza guztiak-, hizkuntzak ez du logika positiboz funtzionatzen, bizitzaren beraren antzekoa da. Mina, gogoan eta harremanetan, sufrimendua da. Bereizketa horrek erakusten du minak gogoarekin eta hurkoarekin duen berezko erlazioa. Areago, ondoezak eta doluak somatizatu egiten dira, ez gara besteen pairamenak neurtzeko gauza.<\/p>\n<p>Saiogileak <em>Ez da ezer, min apur bat bakarrik<\/em> leloa ipini dio izena pieza honi. XXI. mendeko gizakion histeria kronikoak eta somatizazio-nahasmendu sintomak geroz eta agerikoagoak dira. Izan ere, minak ezabatu nahi ditugu gure bizitzatik. Egungo komunikabideen <em>autolaguntza apur bat aski <\/em>leloa da horren adierazle. Gure izatearen itxura nagusitu zaigu, itxurak bestela adierazten badu ere, \u201cez gara hain sendoak eta seguruak, eskasiaren eta amildegiaren ertzean bizi gara\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol start=\"113\">\n<li>or.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Arazoaren muinera heldu gara: \u201cEspektakuluaren gizartean bizi gara\u201d. <strong>Epidiktiko <\/strong>hitzak horixe esan nahi du, \u201cespektakularra\u201d, \u201cikusgarria\u201d, abiltasun erretorikoen demostrazioa. Argumentazio epidiktikoa da nagusi jardun judizial zein politiko guztietan. Merkatuak bizimodu soziala kolonizatzeaz gainera, bilakaera teknologiek ustekabeko harreman birtualak bideratu dituzte. Inoiz \u201czuzen\u201d bizi baginen, orain errepresentazio moduan bizitzera kondenatuta gaude. Jendeok baginen, gero bagenuen, eta, gaur egun, itxurak egin behar ditugu izateko. Errealitatea espektakulutik sortzen da, espektakulua da benetako errealitatea.<\/p>\n<p>Baita muina honela ebatzi ere:<\/p>\n<p>\u201cIdazle ofizioaren arazoa epidiktikotasuna da, ez Theodor Adornoren Auschwitz ondorengo idateko ezintasuna, ez Jean Paul Sartreren konpromisoa. Literatura deitzen den komunikabide zabal konplexuaren ezaugarria epidiktikotasuna izan da beti\u201d.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2204 aligncenter\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image005-1.jpg\" alt=\"\" width=\"594\" height=\"564\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image005-1.jpg 800w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image005-1-300x285.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image005-1-768x730.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 594px) 100vw, 594px\" \/><\/p>\n<p><strong>Kubako Armadako soldaduak<\/strong>, AEBetako armadaren lehorreratze unean ateratako argazki batetik. Harperren Historia piktorikoa, Espainiarekiko gerrari buruzkoa, Vol. II, Harper eta anaiek argitaratua 1899an.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2205 aligncenter\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image006-1.jpg\" alt=\"\" width=\"350\" height=\"350\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image006-1.jpg 350w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image006-1-300x300.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image006-1-150x150.jpg 150w\" sizes=\"auto, (max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2206 aligncenter\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image007.jpg\" alt=\"\" width=\"535\" height=\"345\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image007.jpg 770w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image007-300x194.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image007-768x496.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 535px) 100vw, 535px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_2207\" style=\"width: 600px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2207\" class=\" wp-image-2207\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image008-1.jpg\" alt=\"\" width=\"590\" height=\"427\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image008-1.jpg 770w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image008-1-300x217.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image008-1-768x556.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 590px) 100vw, 590px\" \/><p id=\"caption-attachment-2207\" class=\"wp-caption-text\">Espainiar soldaduak Kuban.<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_2208\" style=\"width: 590px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2208\" class=\" wp-image-2208\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image009-1.jpg\" alt=\"\" width=\"580\" height=\"386\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image009-1.jpg 748w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image009-1-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 580px) 100vw, 580px\" \/><p id=\"caption-attachment-2208\" class=\"wp-caption-text\">Jose Mart\u00ed\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Br\u00fajula Sur<\/p><\/div>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2209 aligncenter\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image010-1.jpg\" alt=\"\" width=\"293\" height=\"500\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image010-1.jpg 293w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image010-1-176x300.jpg 176w\" sizes=\"auto, (max-width: 293px) 100vw, 293px\" \/><\/p>\n<p><strong>ITZAURREA<\/strong><\/p>\n<p><strong>Kuba&#8217;ko gerra<\/strong> eman diogu izena liburu oni, gaia ere ala baita. Ba\u00f1an oar batzuk egin bearrean gaude. Kuba&#8217;koaz ez-ezik, Filipinetako gerraz ere mintatzuko gera. Izan ere, naiz-eta ugarte oiek alkarrengandik millaka kilometrora egon, gerra bakarra izan zan, bai Espa\u00f1ia&#8217;rentzat eta bai Ipar-Amerika&#8217;rentzat. Gerra bakarra, ba\u00f1an bi frentetan burruka egin zana. Ba\u00f1an Kuba eta Filipinetako gerra, izenburu luzeegia egiten da, bai liburuaren azalerako eta bai izketarako ere. Orregatik, erriak, Filipinetako izena alde bat utzirik, Kuba&#8217;ko gerra esan oi du beti soil-soillik, bai erderaz eta bai euskeraz ere, naiz-eta gerra ori atzentzen ari dan eta gero ta gutxiago aitatzen dan. Kuba&#8217;ko gerra orrek oso alderdi berezia izan zuan Bidasoa&#8217;z ego aldeko euskaldunentzat. Bera izan baitzan, oker ez bagaude beintzat, fueroak galdu eta emengo mutillak soldaduzkara joaten asi ondorengo lendabiziko gerra.<\/p>\n<p>[&#8230;]<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Altxa \u2013aldia<\/strong><\/p>\n<p>[&#8230;]<\/p>\n<p>Altxa-aldia bideratu, tajutu eta jantzi zuana, Jose Mart\u00ed izan zan. Idazle, olerkari eta izlari iaioa bera. 1892 urtean, Kuba&#8217;ko errepublika berriaren araudia eta o\u00f1arriak prestatu zituan, eta aien berri ematen asi zan Nueva York&#8217;en, Santo Domingo&#8217;n, Costa Rica&#8217;n eta abar. 1893&#8217;eko Garagarrillaren 5&#8217;an, Espa\u00f1ia&#8217;ko gobernuak Kuba&#8217;ko autonomia onartzea nai izan zuan Antonio Maura&#8217;k; ba\u00f1an etzuan lortu. 1895 urteko asieran, Abarzuza ministroak arazo ori berrituta, Kuba&#8217;ri zerbait autonomi eman zitzaion; Ba\u00f1an Maura&#8217;k nai zuana ba\u00f1o eskasagoa eta murritzagoa. Urte bereko otsaillaren 24&#8217;an, bertara bildu eta Baire&#8217;ko oiua eman zuten, <em>el grito de Baire<\/em> alegia, Kuba Espa\u00f1i&#8217;rengandik berezi nai zutenak. Askatasunaren deia egin eta gerra asi. Kuba&#8217;ko sortaldean indar aundia artu zuan altxa-aldi onek.<\/p>\n<p>(&#8230;)<\/p>\n<p>BERTSO BERRIYAK l. \u00a0(egile ezezaguna)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Espa\u00f1iya&#8217;ko mutil gaztiak<\/p>\n<p>daramazkite soldadu,<\/p>\n<p>guraso askok gauza orrekin<\/p>\n<p>sentimentua izango du:<\/p>\n<p>entra\u00f1etako semiarekin<\/p>\n<p>ezin dutela agindu;<\/p>\n<p>ori pentsatuta biyotz gogorra<\/p>\n<p>egin liteke bigundu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Edade ori semeari eman<\/p>\n<p>Jaungoikuak dakin bezela,<\/p>\n<p>gero zer pena amarentzako<\/p>\n<p>soldadu biar dutela;<\/p>\n<p>bestela berriz sei milla errial<\/p>\n<p>dirutan paga dezala,<\/p>\n<p>ez dun gajuak ezin kubritu<\/p>\n<p>asko duenak bezela.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<div id=\"attachment_2210\" style=\"width: 531px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-2210\" class=\"size-full wp-image-2210\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image011-1.jpg\" alt=\"\" width=\"521\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image011-1.jpg 521w, https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image011-1-300x230.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 521px) 100vw, 521px\" \/><p id=\"caption-attachment-2210\" class=\"wp-caption-text\">Maine korazatuaren eztanda Habanako portuan 1898ko otsailaren 15ean. (wikipedia)<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; JOSEBA SARRIONANDIA IRAKURRIZ Habanako gaukariaren arrastoan ibili naiz iragan hiru urteotan, begiak sarri itzuliz, ezker-eskuin ari, haren ele, ale, pieza edota teselen ariora. Idazlearen itzuleraren aiduru, haren literaturaren paisaian barrena, haren herbestearen azkeneko pasaia igurikatuz. Izan ere, ezaguna baita irakurzaleok bi paisaia behatzen ditugula: bizitzarena eta literaturarena. Askotan, baina, paisaia bakarra bailitzan bizituz; arian [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-2199","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bast"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Kalaportutik Iurretara - Lazzaretto vecchio<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kalaportutik Iurretara - Lazzaretto vecchio\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"&nbsp; JOSEBA SARRIONANDIA IRAKURRIZ Habanako gaukariaren arrastoan ibili naiz iragan hiru urteotan, begiak sarri itzuliz, ezker-eskuin ari, haren ele, ale, pieza edota teselen ariora. Idazlearen itzuleraren aiduru, haren literaturaren paisaian barrena, haren herbestearen azkeneko pasaia igurikatuz. Izan ere, ezaguna baita irakurzaleok bi paisaia behatzen ditugula: bizitzarena eta literaturarena. Askotan, baina, paisaia bakarra bailitzan bizituz; arian [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Lazzaretto vecchio\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-09-16T13:17:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image001-1.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"lazzaretto\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"lazzaretto\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2022\\\/09\\\/16\\\/kalaportutik-iurretara\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2022\\\/09\\\/16\\\/kalaportutik-iurretara\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"lazzaretto\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/656eaaf55318a309c7488fafadaa7536\"},\"headline\":\"Kalaportutik Iurretara\",\"datePublished\":\"2022-09-16T13:17:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2022\\\/09\\\/16\\\/kalaportutik-iurretara\\\/\"},\"wordCount\":1154,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2022\\\/09\\\/16\\\/kalaportutik-iurretara\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/8\\\/2022\\\/08\\\/image001-1.jpg\",\"articleSection\":[\"bAst\"],\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2022\\\/09\\\/16\\\/kalaportutik-iurretara\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2022\\\/09\\\/16\\\/kalaportutik-iurretara\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2022\\\/09\\\/16\\\/kalaportutik-iurretara\\\/\",\"name\":\"Kalaportutik Iurretara - Lazzaretto vecchio\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2022\\\/09\\\/16\\\/kalaportutik-iurretara\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2022\\\/09\\\/16\\\/kalaportutik-iurretara\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/8\\\/2022\\\/08\\\/image001-1.jpg\",\"datePublished\":\"2022-09-16T13:17:22+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/656eaaf55318a309c7488fafadaa7536\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2022\\\/09\\\/16\\\/kalaportutik-iurretara\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2022\\\/09\\\/16\\\/kalaportutik-iurretara\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2022\\\/09\\\/16\\\/kalaportutik-iurretara\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/8\\\/2022\\\/08\\\/image001-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/8\\\/2022\\\/08\\\/image001-1.jpg\",\"width\":590,\"height\":865},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2022\\\/09\\\/16\\\/kalaportutik-iurretara\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kalaportutik Iurretara\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/\",\"name\":\"Lazzaretto vecchio\",\"description\":\"Liburuak eta kontu zaharrak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/656eaaf55318a309c7488fafadaa7536\",\"name\":\"lazzaretto\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/22ae07919d52e94c2dcfe7ef4baf39b1a1e14689ae368efe5f325018361f8c02?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/22ae07919d52e94c2dcfe7ef4baf39b1a1e14689ae368efe5f325018361f8c02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/22ae07919d52e94c2dcfe7ef4baf39b1a1e14689ae368efe5f325018361f8c02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"lazzaretto\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/author\\\/lazzaretto\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kalaportutik Iurretara - Lazzaretto vecchio","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Kalaportutik Iurretara - Lazzaretto vecchio","og_description":"&nbsp; JOSEBA SARRIONANDIA IRAKURRIZ Habanako gaukariaren arrastoan ibili naiz iragan hiru urteotan, begiak sarri itzuliz, ezker-eskuin ari, haren ele, ale, pieza edota teselen ariora. Idazlearen itzuleraren aiduru, haren literaturaren paisaian barrena, haren herbestearen azkeneko pasaia igurikatuz. Izan ere, ezaguna baita irakurzaleok bi paisaia behatzen ditugula: bizitzarena eta literaturarena. Askotan, baina, paisaia bakarra bailitzan bizituz; arian [&hellip;]","og_url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/","og_site_name":"Lazzaretto vecchio","article_published_time":"2022-09-16T13:17:22+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image001-1.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"lazzaretto","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"lazzaretto","Est. reading time":"9 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/"},"author":{"name":"lazzaretto","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/#\/schema\/person\/656eaaf55318a309c7488fafadaa7536"},"headline":"Kalaportutik Iurretara","datePublished":"2022-09-16T13:17:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/"},"wordCount":1154,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image001-1.jpg","articleSection":["bAst"],"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/","name":"Kalaportutik Iurretara - Lazzaretto vecchio","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image001-1.jpg","datePublished":"2022-09-16T13:17:22+00:00","author":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/#\/schema\/person\/656eaaf55318a309c7488fafadaa7536"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/#primaryimage","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image001-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2022\/08\/image001-1.jpg","width":590,"height":865},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2022\/09\/16\/kalaportutik-iurretara\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kalaportutik Iurretara"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/#website","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/","name":"Lazzaretto vecchio","description":"Liburuak eta kontu zaharrak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/#\/schema\/person\/656eaaf55318a309c7488fafadaa7536","name":"lazzaretto","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/22ae07919d52e94c2dcfe7ef4baf39b1a1e14689ae368efe5f325018361f8c02?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/22ae07919d52e94c2dcfe7ef4baf39b1a1e14689ae368efe5f325018361f8c02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/22ae07919d52e94c2dcfe7ef4baf39b1a1e14689ae368efe5f325018361f8c02?s=96&d=mm&r=g","caption":"lazzaretto"},"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/author\/lazzaretto\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2199","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2199"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2199\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2264,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2199\/revisions\/2264"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}