{"id":818,"date":"2020-10-14T08:49:20","date_gmt":"2020-10-14T07:49:20","guid":{"rendered":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/?p=818"},"modified":"2020-10-03T19:04:34","modified_gmt":"2020-10-03T18:04:34","slug":"leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/","title":{"rendered":"Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026"},"content":{"rendered":"

Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026<\/strong><\/p>\n

\"\"

Sarako idazleen biltzarrerako sarrera<\/p><\/div>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n

Allande Etxart<\/strong>-en hiru liburu eskuratu ditugu Sarako idazleen biltzarrean<\/strong>.<\/p>\n

Ikerketa bat eta bi eleberri. Denak ere zubereraz idatziak. Allande Etxart<\/strong> 1950ean sortua Altzain eta orain Bildozen bizi da. Liburu saltegi baten zabaltzeak Xiberoako liburuen irakurtzeko parada ekarri dio. Jadanik \u201cXiberoako sagarretaz\u201d liburuan parte hartu du.<\/p>\n

\"\" \"\"<\/p>\n

Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026<\/strong><\/p>\n

Allande Etxart\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (liburuaren atzeko azaleko idatzia)<\/p>\n

1337ko dok\u00fcmentu batek agertzen d\u00fc nola Lextarreko Biltzarrak, Xiberoatarren izenean, komerzioko trat\u00fc bat egiten z\u00fcan Nafarroako erresumarekin. Ekintza soberano bat zen.<\/em><\/p>\n

Berantago, 1520an, Biltzar horrek honart\u00fc z\u00fcan bere legeen sartzea Frantziako legedian eta ondotik Lextarrera helt\u00fc ziren Frantziako erregearen ordezkariak, hala nola gobernaria eta prok\u00fcrarea. Hortik aitzina Biltzarreko txostenak frantsesez baizik ez ziratean idatzirik.<\/em><\/p>\n

Horiekin jin ziren ere bi sailkapen: herritar \u201cbasak\u201d alde batetik eta aristokrata \u201cikasiak\u201d bestetik. Aristokratek eta horien jarraikizaleek idatzi Historian goraipatzen dira Erregeen zerb\u00fctxari fidelen espantoak. Ildo hortan artoski lan egin z\u00fcen Belako Zald\u00fcnak eta Jean de Jaurgain-ek.<\/em><\/p>\n

Haatik herritarrek ez z\u00fcen b\u00fcr\u00fca apalt\u00fc eta beren xokoetan lant\u00fc eta biziarazi z\u00fct\u00fcen pastoralak, maskaradak, kantoreak eta ipuinak. Horien herexak orano edireiten dira han hor eta bereziki maskaradetako beltzen jok\u00fcetan. Erresistentzia-arte bat ikasi eta trebeki lant\u00fc z\u00fcen.<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n

Lib\u00fcruxka hontan\u00a0 agert\u00fc nahi da nolakoak ziren Lextarreko egit\u00fcrak eta nor ebilten zen Biltzarretan. Ber denboran Xiberoatarrek egari masakre zonbaiten ezag\u00fctza egiten da: Kastillako armadaren heltzea eskualdeala eta Atarratzeko merkat\u00fcaren desegitea 1525ean.<\/em><\/p>\n

Ikusten da ere Elizak nola biltzen z\u00fcan dexema, laborarien ekoizpenen hamarretarik bat hartzez. Laborarientako odol h\u00fcste izigarria zen.<\/em><\/p>\n

1914-18ko gerlatik landa \u201cHilen mon\u00fcment\u00fcak\u201d jarri ziren Xiberoako b\u00fcrg\u00fc bakotxean, hilak ez ziren gerlako biktimak bena bai Frantziaren defentsan hiltzeko ohorea ardietsi z\u00fcenak. Menpekotarz\u00fcna ozke batez haboro tinkat\u00fc zen.<\/em><\/p>\n

Ondotik pastoralen \u201cxah\u00fc\u201d antolatzeko nahia jin zen, \u201cbasa\u201d maneraren baztertzez, aristokratek bezain \u201cikasi\u201d agertzeko. Holaz astolasterra, antzerki herrikoi horren parte eder bat, tauladatik desagert\u00fc zen. Erregezaleen mez\u00fcek gainea hart\u00fcrik z\u00fcen.<\/em><\/p>\n

Mattin Irigoienek \u201cErrefera\u201d egin d\u00fc eta pelota xiloan sart\u00fc d\u00fc.<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Garindainen tx\u00fcl\u00fcla ezag\u00fcn zen <\/strong>(eleberri bat zubereraz idatzia)<\/em><\/p>\n

Allande Etxart<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\u201cBat batetan ikusi z\u00fcan Graxiana s\u00fckaltetik elkitzen \u00fcrrats lasterrean, biloak harrot\u00fcrik eta zaiaren esk\u00fcekin arra ezarten, begitartea beltz eta begia basa. Jose harrit\u00fc zen eta s\u00fckaltean zerbait agit\u00fc zeiola pentsat\u00fc z\u00fcan. Gero ikusi z\u00fcan Latsaltekoa s\u00fckaltetik elkitzen, lerden eta erri erpail bat ezpainetan. Josek hotz handi bat sendit\u00fc z\u00fcan korpitzean zabaltzen. Erhi p\u00fcntetala artino sendit\u00fc z\u00fcan heltzen\u2026\u201d<\/em><\/p>\n

Jose Lanbarako borda batetan bizi da kabalzain, arratsetan tx\u00fcl\u00fclari eta bertso idazle. Paretan txilintxau den armarekin bi gizon eho d\u00fct\u00fc. Eleberri beltza. XVII. enteko Xiberoako jenteen bizia, Lextarreko J\u00fcstizia Kortearen ebilmoldea eta ostat\u00fca, kantarien eta bertsolarien bilg\u00fcnea.<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. or.<\/li>\n<\/ol>\n

    Honek \u00fcrrent\u00fc ord\u00fcko Latsaltekoak Allande Oihenarten kantore bat abiat\u00fc z\u00fcan:<\/p>\n

    Nik ezt\u00fct nehor maite, z\u00fc baizik.<\/em><\/p>\n

    Z\u00fck zeren nahi n\u00fcz\u00fc ereizi?<\/em><\/p>\n

    Engoitik ord\u00fc z\u00fcn\u00fcke hont\u00fc,<\/em><\/p>\n

    Eta nitzaz ed\u00fcki kont\u00fc,<\/em><\/p>\n

    Nahi ez ban\u00fcz\u00fc net hil\u00fcrrent\u00fc<\/em><\/p>\n

    Nola banaiz\u00fc ia h\u00fcrrentu,<\/em><\/p>\n

    Ezi bihotza, z\u00fc beti hala,<\/em><\/p>\n

    Ikusiz gibel za\u00fctadala,<\/em><\/p>\n

    Hotz harrit\u00fcrik orai hil hila,<\/em><\/p>\n

    Haboro nitan ez dabila,<\/em><\/p>\n

    Bena z\u00fck nahi bad\u00fcz\u00fc sarri<\/em><\/p>\n

    Harzara pizt\u00fc eta irazarri,<\/em><\/p>\n

    Nonbait egiz\u00fc, Jinkoaren partez,<\/em><\/p>\n

    Ikus zitzaidan zonbait artez,<\/em><\/p>\n

    Bena zureki nahi nikezi<\/em><\/p>\n

    Elizan nehor z\u00fchaur bezi<\/em><\/p>\n

    Eta ikuslerik ageri elizan<\/em><\/p>\n

    Lek\u00fctara zindiaur izan.<\/em><\/p>\n

    \u00a0<\/strong><\/p>\n

    Orok algarrekin kantorea b\u00fcr\u00fct\u00fc z\u00fcen, alageraki. Zarokoa tx\u00fctit\u00fc zen eta txapelaren txerkara abiat\u00fc. Besteak ere abiatzeko igitzen hasi ziren. Marta eta Graxiana mahaineko ga\u00fczen s\u00fckaltealat eroaten ari zirelarik. Marta Zarokoarekin elestatzeko ek\u00fcrat\u00fc zen. Jose ere tx\u00fctik zen Mi\u00f1abekoarekin mintzo. [\u2026]<\/p>\n

    \u00a0<\/strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n

    Matalaz ez balitz zaldiz agert\u00fc <\/strong>–<\/strong>handien zorra eta ttipien Herria arxibetan-<\/p>\n

    Allande Etxart<\/p>\n

    \"\"

    Matalaz ez balitz zaldiz agert\u00fc (Etxarten lehen eleberria)<\/p><\/div>\n

      \n
    1. or.<\/li>\n<\/ol>\n

      Ibanek ordinagail\u00fcko taulan soa sart\u00fcrik z\u00fcan oren hartan eta bi idatzietan ari zeion jauzkan, batetik besteala, zerbaiten entelegat\u00fc beharrez. XVIIgerren mentean Xiberoatarrek nola ebilarazten z\u00fct\u00fcen Lextarreko egit\u00fcrak jakin nahi z\u00fcan eta idatzi zaharren artean bazabilan \u00fcts\u00fc mandoka.<\/strong> \u00a0Paper zahar hanitx ediren z\u00fcan departament\u00fcko arxibetan eta interneten bidez etxerik irakurten ahal z\u00fct\u00fcan. Neg\u00fc betearen s\u00fctondoan igaiteko lan erakargarria agert\u00fc zeion. Bi gizon famat\u00fcen idatziak irakurri z\u00fct\u00fcan, Belako Jakes<\/strong>-enak eta Jaurgaineko Jean<\/strong>-enak, biak idazle emankorrak. Belako Jakes Soh\u00fctan sort\u00fcrik zen, Belako Isaac bere aita Nobleen zindik egon zen eta biak Protestant fedekoak ziren. Isaac bizit\u00fc zen 1660ala artino, Jakesek z\u00fczenbide ikasketak egin z\u00fct\u00fcan eta Lextarren abokat lanetan hasi zen. 1614an Mitikileko Othegain etxea erosi z\u00fcan eta honek Noble esk\u00fcbidea \u00fckenez, Lextarreko Nobleen taldean lek\u00fc bat ardietsi z\u00fcan. 1667an \u201cTablettes\u201d<\/strong> izeneko lib\u00fcr\u00fca argitarat\u00fc z\u00fcan. Ibanek 11.000 orrietarik zonbait irakurri z\u00fcan eta Xiberoako biziaz xehetarz\u00fcn hanitx ediren baz\u00fcan, idazmolde handius batek herritarren bizitzeko moldeari lek\u00fc g\u00fcti eskentzen z\u00fcala ohart\u00fc zen. Adibidez \u201castolasterrak, maskatzeak, haurren dantzak eta m\u00fcsika ga\u00fcza zinez zikinak dira\u2026\u201d erranaldia adierazgarri zeion.<\/p>\n

      \u00a0<\/strong>Zuberotar batek argitaratutako laugarren liburu bat<\/strong> ere badugu hemen. Dakit argitaldari <\/strong>beti erneak atera duena: Hartzaren figura euskal kulturan<\/strong>. Iker \u00dcth\u00fcrralt Saint-Esteben ikertzaile gazteak idatzia. Hartza<\/strong> du hizpide.<\/p>\n

      \u00a0<\/strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n

      \"\"

      Hartzaren figura euskal kulturan<\/p><\/div>\n

      \u00a0<\/strong>Herri guztiek beren animalia totemikoak<\/strong> izan dituzte, eta euskaldunen artean hartza<\/strong> izan da mende luzeetan mirespen eta begirunea jaso dituena. Gure arbasoen gogoan hartza zen biziaren ametsa eta etengabeko gurpil ibilkaria hobekien islatzen zituena<\/strong>. Neguan lotan gelditzen da bedatsearen aiduru, ama-lur berari agitzen zaion bezala, eta hartza iratzartzean lurra iratzartzen zaigu. Bere loaldi eta iratzartezarekin urte oroz errepikatzen zaigun biziaren zikloa irudikatzen du.<\/em><\/p>\n

      Gure hizkuntza izaerarekin batera, biziari buruzko ikuspegi eta ikuskera berezietan sinisteak garatu genituen. Hau da, laburbilduz, irakurriko duzun liburu honen mezua.<\/em><\/p>\n

        \n
      1. or.<\/li>\n<\/ol>\n

        Euskal \u00a0gizartean XVII. mendean<\/strong> hartza aipu duen atsotitzik<\/strong> bazenez aztertu nahi izan dugu, hartza presente zegoen lekuan bereziki. Oihenarten liburuan, horiek aurkitu ditugu:<\/p>\n

        \u201cBentura dadinak, hartza;<\/p>\n

        eztadinak, ez eta bartza\u201d \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0(Oihenart, 2003, 102)<\/p>\n

         <\/p>\n

        \u201cEneko, atxeka hi hartzari,<\/p>\n

        nik demadan ihesari\u201d\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 (Oihenart, 2003, 120)<\/p>\n

         <\/p>\n

        \u201cOtsoaren ihesi nenbila, bat nendin hartzareki\u201d<\/p>\n

        (Oihenart, 2003, 206)<\/p>\n

         <\/p>\n

        Hiru atsotitzak aztertuz<\/strong>, hartza ihizia bezala kontsideratua dela erraten ahal dugu. Ugaztuna, lanjerosa edo saihestu behar den animalia <\/strong>gisa aipatzen digute erran zahar horiek. Ez da abere sakratuaren edo arbasoaren aztarnarik aurkitzen aipu horietan. Aldiz, haur bati mendian edo oihanean ibiltzeko xedea kentzeko eginak direla iduri dute (eginkizun pedagogikoa).<\/p>\n

         <\/p>\n

          \n
        1. or.<\/li>\n<\/ol>\n

          Baina animalia sakratu<\/strong> guzien artean, hartzak<\/strong> leku berezia du euskaldunen sinesmenetan.<\/p>\n

          Euskaldunentzat, hartzak ez zuen animalien erregea irudikatzen, baina bai jainko bat<\/strong>, biziaren zikloa itxuratuz. Plantigradoa, euskaldunen animalia totemikoa izan da. \u201cGure arbasoen gogoan hartza zen biziaren ametsa, etengabeko gurpil ibiltaria hobekien islatzen zuena. [\u2026] Bere loaldi ta iratzarraldiarekin urtero errepikatzen zaigun biziaren zikloa idurikatuz<\/em>\u201d (Aurkenerena, 2018).<\/p>\n

          \"\"

          bAst 2018<\/p><\/div>\n

          \"\"

          Sarako plazan\u2026 (Victor Ithurriaren omenez)<\/p><\/div>\n

           <\/p>\n

          \"\"

          Saran picassoren gernika\u2026<\/p><\/div>\n

          \"\"

          bAst 2018<\/p><\/div>\n

           <\/p>\n

          Hartz (hiztegi batua)<\/p>\n

          Ugaztun orojalea, ile sarri eta luzekoa, ibiltzean oin zola osoa lurrean jartzen duena<\/strong> (Ursus sp.<\/em>).<\/strong><\/p>\n

          \u00a0<\/strong><\/p>\n

          \u00a0<\/strong><\/p>\n

          \u00a0<\/strong><\/p>\n

          \u00a0<\/strong><\/p>\n

          \u00a0<\/strong><\/p>\n

          \u00a0<\/strong><\/p>\n

          \u00a0<\/strong><\/p>\n

          \u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026 \u00a0 Allande Etxart-en hiru liburu eskuratu ditugu Sarako idazleen biltzarrean. Ikerketa bat eta bi eleberri. Denak ere zubereraz idatziak. Allande Etxart 1950ean sortua Altzain eta orain Bildozen bizi da. Liburu saltegi baten zabaltzeak Xiberoako liburuen irakurtzeko parada ekarri dio. Jadanik \u201cXiberoako sagarretaz\u201d liburuan parte hartu du. Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio […]<\/p>\n","protected":false},"author":7,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-818","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bast"],"yoast_head":"\nLeheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026 - Lazzaretto vecchio<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026 - Lazzaretto vecchio\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026 \u00a0 Allande Etxart-en hiru liburu eskuratu ditugu Sarako idazleen biltzarrean. Ikerketa bat eta bi eleberri. Denak ere zubereraz idatziak. Allande Etxart 1950ean sortua Altzain eta orain Bildozen bizi da. Liburu saltegi baten zabaltzeak Xiberoako liburuen irakurtzeko parada ekarri dio. Jadanik \u201cXiberoako sagarretaz\u201d liburuan parte hartu du. Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Lazzaretto vecchio\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-10-14T07:49:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/09\/ig1.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"lazzaretto\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"lazzaretto\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2020\\\/10\\\/14\\\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2020\\\/10\\\/14\\\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"lazzaretto\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/656eaaf55318a309c7488fafadaa7536\"},\"headline\":\"Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026\",\"datePublished\":\"2020-10-14T07:49:20+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2020\\\/10\\\/14\\\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\\\/\"},\"wordCount\":1203,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2020\\\/10\\\/14\\\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/8\\\/2020\\\/09\\\/ig1.jpg\",\"articleSection\":[\"bAst\"],\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2020\\\/10\\\/14\\\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2020\\\/10\\\/14\\\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2020\\\/10\\\/14\\\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\\\/\",\"name\":\"Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026 - Lazzaretto vecchio\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2020\\\/10\\\/14\\\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2020\\\/10\\\/14\\\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/8\\\/2020\\\/09\\\/ig1.jpg\",\"datePublished\":\"2020-10-14T07:49:20+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/656eaaf55318a309c7488fafadaa7536\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2020\\\/10\\\/14\\\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2020\\\/10\\\/14\\\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2020\\\/10\\\/14\\\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/8\\\/2020\\\/09\\\/ig1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/8\\\/2020\\\/09\\\/ig1.jpg\",\"width\":819,\"height\":614,\"caption\":\"Sarako idazleen biltzarrerako sarrera\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/2020\\\/10\\\/14\\\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/\",\"name\":\"Lazzaretto vecchio\",\"description\":\"Liburuak eta kontu zaharrak\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/656eaaf55318a309c7488fafadaa7536\",\"name\":\"lazzaretto\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/22ae07919d52e94c2dcfe7ef4baf39b1a1e14689ae368efe5f325018361f8c02?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/22ae07919d52e94c2dcfe7ef4baf39b1a1e14689ae368efe5f325018361f8c02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/22ae07919d52e94c2dcfe7ef4baf39b1a1e14689ae368efe5f325018361f8c02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"lazzaretto\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/lazzaretto\\\/author\\\/lazzaretto\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026 - Lazzaretto vecchio","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026 - Lazzaretto vecchio","og_description":"Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026 \u00a0 Allande Etxart-en hiru liburu eskuratu ditugu Sarako idazleen biltzarrean. Ikerketa bat eta bi eleberri. Denak ere zubereraz idatziak. Allande Etxart 1950ean sortua Altzain eta orain Bildozen bizi da. Liburu saltegi baten zabaltzeak Xiberoako liburuen irakurtzeko parada ekarri dio. Jadanik \u201cXiberoako sagarretaz\u201d liburuan parte hartu du. Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio […]","og_url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/","og_site_name":"Lazzaretto vecchio","article_published_time":"2020-10-14T07:49:20+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/09\/ig1.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"lazzaretto","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"lazzaretto","Est. reading time":"6 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/"},"author":{"name":"lazzaretto","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/#\/schema\/person\/656eaaf55318a309c7488fafadaa7536"},"headline":"Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026","datePublished":"2020-10-14T07:49:20+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/"},"wordCount":1203,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/09\/ig1.jpg","articleSection":["bAst"],"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/","name":"Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026 - Lazzaretto vecchio","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/09\/ig1.jpg","datePublished":"2020-10-14T07:49:20+00:00","author":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/#\/schema\/person\/656eaaf55318a309c7488fafadaa7536"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/#primaryimage","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/09\/ig1.jpg","contentUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-content\/uploads\/sites\/8\/2020\/09\/ig1.jpg","width":819,"height":614,"caption":"Sarako idazleen biltzarrerako sarrera"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/2020\/10\/14\/leheneko-euskaldunari-fama-zaio-baratu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Leheneko E\u00fcskaldunari fama zaio barat\u00fc\u2026"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/#website","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/","name":"Lazzaretto vecchio","description":"Liburuak eta kontu zaharrak","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/#\/schema\/person\/656eaaf55318a309c7488fafadaa7536","name":"lazzaretto","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/22ae07919d52e94c2dcfe7ef4baf39b1a1e14689ae368efe5f325018361f8c02?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/22ae07919d52e94c2dcfe7ef4baf39b1a1e14689ae368efe5f325018361f8c02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/22ae07919d52e94c2dcfe7ef4baf39b1a1e14689ae368efe5f325018361f8c02?s=96&d=mm&r=g","caption":"lazzaretto"},"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/author\/lazzaretto\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/818","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=818"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/818\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":839,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/818\/revisions\/839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=818"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=818"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/lazzaretto\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=818"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}