{"id":672,"date":"2011-10-21T07:00:28","date_gmt":"2011-10-21T05:00:28","guid":{"rendered":"http:\/\/argia.eus\/erredakzio-mahaia\/mikel-garcia\/?p=672"},"modified":"2011-10-21T07:00:28","modified_gmt":"2011-10-21T05:00:28","slug":"rosebud","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/","title":{"rendered":"Rosebud"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_673\" style=\"width: 260px\" class=\"wp-caption alignleft\"><a href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-content\/uploads\/sites\/23\/2011\/10\/blog.jpg\" data-rel=\"lightbox-image-0\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-673\" class=\"size-full wp-image-673\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-content\/uploads\/sites\/23\/2011\/10\/blog.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"312\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-673\" class=\"wp-caption-text\">Citizen Kane pelikulako irudia.<\/p><\/div>\n<p>&#8220;Tira, hitz bakar batek ezin du bizitza oso bat azaldu&#8221;, dio kazetariak, Charles Foster Kanek hil aurretik jaurtiriko berbaren (&#8220;Rosebud&#8221;) esanahia ezin asmatu. Bizitza osoa baino, izan ez duen, izan zezakeen, erauzi zioten bizitza laburbiltzen du protagonistaren azken hitzak, baina ez dugu misterioa gehiegi argituko, akaso baten batek ez baitu oraindik ikusi Orson Wellesen <em>Citizen Kane<\/em> filma. Aurten 70 urte bete ditu pelikulak eta aitzakia egokia izan daiteke urte mordoxka pasatuagatik indarrik galdu ez duen lan honetaz (bir)gozatzeko.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Erantzunen peskizan, Kane gertutik ezagutzen zuen jendea elkarrizketatuko du kazetariak, hildakoa errukiz, gorrotoz, miresmenez gogoratzen duen jendea. Eta erretratu osatua lortu arren, sakonean ez dugu jakingo benetan zer bilatzen zuen Kane eszentrikoak, mundua aldatu nahi ote zuen, boteretsu izan, herritarren maitasuna eskuratu&#8230; Hori guztia desiratzen zuen beharbada, jauregitzar batean bakarrik amaitu zuen 37 egunkariren jabeak. Ikuslearen jakin-mina handituz joango da, protagonistaren nortasun konplexua estalgabetu ahala, ankerra bezain erakargarria: harroa, despota, handinahia eta egozentrikoa, nahierara erabiltzeko tresna pertsonaltzat zituen egunkariak, berriak asmatuz, iritzi publikoa manipulatuz, ingurukoak mehatxatuz; neurrigabe xahutzen zuen dirua; eta populismo merkearekin irabazi nahi zituen hauteskundeak, berak zekielako zer den herriarentzat onena. &#8220;Mundu guztiak pentsatuko du pentsatzeko nik agintzen diodana&#8221;. Wellesek zuzenean gaztigatzen ditu \u2013gaur egun oraindik dirauten\u2013 sistema politikoa, ekonomia kapitalista, kazetaritza eredua. Eta errealitateak maiz fikzioa gainditzen duenez, William Randolph Hearst kazetari estatubatuarra dago erretratu gupidagabe horren atzean \u2013pelikula boikotatu zuen Hearstek\u2013: hedabide inperio baten buru, sentsazionalismoaren sortzailea izan zen, tresna politiko gisa erabili zituen bere komunikabideak eta eskandaluetan eta manipulazio mediatikoan oinarritu zuen jarduna. 1897an, Kuban zuen marrazkilariak esan zionean dena lasai zegoela eta ez zela gerrarik izango, ondorengoa erantzun zion Hearstek: &#8220;Zuk irudiak jarri eta nik jarriko dut gerra&#8221;.<!--more--><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Teknikoki goraipatua izan da <em>Citizen Kane<\/em>, garairako berritzailea. Izaerak, egoerak eta botere-harremanak fin irudikatzen ditu kamerak, angeluen, enkoadraketen, perspektiben, sakoneraren bidez, eta dotorea da argi-ilunen jokoa, itzalean uzten duenaren garrantzia eta sinbolismoa. Gezurra badirudi ere, publikoa harrapatzeko gaitasuna duten irudi ahaltsuok 25 urterekin errodatu \u2013eta antzeztu\u2013 zituen Orson Wellesek. Bere lehen filma izan zen eta askatasun osoz egiteko baimena eman zioten, irratian arrakastatsu aritu ostean. <em>Munduen gerra<\/em>-ren dramatizazioa egin berria zuen irratian, estatubatuar andana beldurrak airean jarriz, estralurtarren inbasioa benetan bizi zutelakoan. Horrelakoengatik, historiara pasa da<em> The land of the Basques<\/em> dokumentalaren autorea.<\/p>\n<p><em><strong>Citizen Kane<\/strong><\/em><br \/>\n<strong>Zuzendaria: Orson Welles.<\/strong><br \/>\n<strong>Gidoilariak: Orson Welles, Herman J. Mankiewicz.<\/strong><br \/>\n<strong>Aktoreak: Orson Welles, Joseph Cotten.<\/strong><br \/>\n<strong>1941, AEB. 119 min.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Tira, hitz bakar batek ezin du bizitza oso bat azaldu&#8221;, dio kazetariak, Charles Foster Kanek hil aurretik jaurtiriko berbaren (&#8220;Rosebud&#8221;) esanahia ezin asmatu. Bizitza osoa baino, izan ez duen, izan zezakeen, erauzi zioten bizitza laburbiltzen du protagonistaren azken hitzak, baina ez dugu misterioa gehiegi argituko, akaso baten batek ez baitu oraindik ikusi Orson Wellesen Citizen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[967],"class_list":["post-672","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zinema","tag-welles"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Rosebud - Jendartean<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Rosebud - Jendartean\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"&#8220;Tira, hitz bakar batek ezin du bizitza oso bat azaldu&#8221;, dio kazetariak, Charles Foster Kanek hil aurretik jaurtiriko berbaren (&#8220;Rosebud&#8221;) esanahia ezin asmatu. Bizitza osoa baino, izan ez duen, izan zezakeen, erauzi zioten bizitza laburbiltzen du protagonistaren azken hitzak, baina ez dugu misterioa gehiegi argituko, akaso baten batek ez baitu oraindik ikusi Orson Wellesen Citizen [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Jendartean\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-10-21T05:00:28+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-content\/uploads\/sites\/23\/2011\/10\/blog.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Mikel Garcia\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mikel Garcia\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/2011\\\/10\\\/21\\\/rosebud\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/2011\\\/10\\\/21\\\/rosebud\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Mikel Garcia\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b83f08474a2e1521971e7c4474a34c33\"},\"headline\":\"Rosebud\",\"datePublished\":\"2011-10-21T05:00:28+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/2011\\\/10\\\/21\\\/rosebud\\\/\"},\"wordCount\":396,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/2011\\\/10\\\/21\\\/rosebud\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/23\\\/2011\\\/10\\\/blog.jpg\",\"keywords\":[\"welles\"],\"articleSection\":[\"Zinema\"],\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/2011\\\/10\\\/21\\\/rosebud\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/2011\\\/10\\\/21\\\/rosebud\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/2011\\\/10\\\/21\\\/rosebud\\\/\",\"name\":\"Rosebud - Jendartean\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/2011\\\/10\\\/21\\\/rosebud\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/2011\\\/10\\\/21\\\/rosebud\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/23\\\/2011\\\/10\\\/blog.jpg\",\"datePublished\":\"2011-10-21T05:00:28+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b83f08474a2e1521971e7c4474a34c33\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/2011\\\/10\\\/21\\\/rosebud\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/2011\\\/10\\\/21\\\/rosebud\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/2011\\\/10\\\/21\\\/rosebud\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/23\\\/2011\\\/10\\\/blog.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/23\\\/2011\\\/10\\\/blog.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/2011\\\/10\\\/21\\\/rosebud\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Rosebud\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/\",\"name\":\"Jendartean\",\"description\":\"gizarte gaiak, hezkuntza eta noizbehinka zinema\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b83f08474a2e1521971e7c4474a34c33\",\"name\":\"Mikel Garcia\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a28b343b99daf2a2a47920c0007aa84221ddd2653386f2b8515eae114f470239?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a28b343b99daf2a2a47920c0007aa84221ddd2653386f2b8515eae114f470239?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/a28b343b99daf2a2a47920c0007aa84221ddd2653386f2b8515eae114f470239?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Mikel Garcia\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/mikel-garcia\\\/author\\\/mikel-garcia\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Rosebud - Jendartean","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Rosebud - Jendartean","og_description":"&#8220;Tira, hitz bakar batek ezin du bizitza oso bat azaldu&#8221;, dio kazetariak, Charles Foster Kanek hil aurretik jaurtiriko berbaren (&#8220;Rosebud&#8221;) esanahia ezin asmatu. Bizitza osoa baino, izan ez duen, izan zezakeen, erauzi zioten bizitza laburbiltzen du protagonistaren azken hitzak, baina ez dugu misterioa gehiegi argituko, akaso baten batek ez baitu oraindik ikusi Orson Wellesen Citizen [&hellip;]","og_url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/","og_site_name":"Jendartean","article_published_time":"2011-10-21T05:00:28+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-content\/uploads\/sites\/23\/2011\/10\/blog.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Mikel Garcia","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Mikel Garcia","Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/"},"author":{"name":"Mikel Garcia","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/#\/schema\/person\/b83f08474a2e1521971e7c4474a34c33"},"headline":"Rosebud","datePublished":"2011-10-21T05:00:28+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/"},"wordCount":396,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-content\/uploads\/sites\/23\/2011\/10\/blog.jpg","keywords":["welles"],"articleSection":["Zinema"],"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/","name":"Rosebud - Jendartean","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-content\/uploads\/sites\/23\/2011\/10\/blog.jpg","datePublished":"2011-10-21T05:00:28+00:00","author":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/#\/schema\/person\/b83f08474a2e1521971e7c4474a34c33"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/#primaryimage","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-content\/uploads\/sites\/23\/2011\/10\/blog.jpg","contentUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-content\/uploads\/sites\/23\/2011\/10\/blog.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/2011\/10\/21\/rosebud\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Rosebud"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/#website","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/","name":"Jendartean","description":"gizarte gaiak, hezkuntza eta noizbehinka zinema","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/#\/schema\/person\/b83f08474a2e1521971e7c4474a34c33","name":"Mikel Garcia","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a28b343b99daf2a2a47920c0007aa84221ddd2653386f2b8515eae114f470239?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a28b343b99daf2a2a47920c0007aa84221ddd2653386f2b8515eae114f470239?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a28b343b99daf2a2a47920c0007aa84221ddd2653386f2b8515eae114f470239?s=96&d=mm&r=g","caption":"Mikel Garcia"},"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/author\/mikel-garcia\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/672","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=672"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/672\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=672"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=672"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/mikel-garcia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=672"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}