{"id":277,"date":"2016-04-07T14:46:46","date_gmt":"2016-04-07T12:46:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.argia.eus\/blogak\/oier-lakuntza\/?p=277"},"modified":"2016-04-07T14:46:46","modified_gmt":"2016-04-07T12:46:46","slug":"zulo-beltzak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/2016\/04\/07\/zulo-beltzak\/","title":{"rendered":"Zulo beltzak"},"content":{"rendered":"<p>Duela aste batzuk grabitazio uhinen aurkikuntzaren albistea izan genuen. Estatu Batuetako LIGO interferometroan igarri zuten uhina, gugandik miloika argi urtera leudekeen bi zulo beltzen elkarketaren ondorioz sorturikoa omen zen. Zulo beltzena ma\u00edz entzuten dugun kontua da, baina benetan zer den ez daukagu batere argi.<br \/>\nDiotenez era ezberdinetako zulo beltzak daude, baina guztiek ezaugarri bat daukate amankomunean, beren masa izugarria alegia. Esate baterako, gure galaxiaren erdian, Via Laktearen erdian legokeen zulo beltzak, eguzkiak baino lau miloi aldiz pisu haundiagoa dauka. Masa haundi horrek eraginda, beren inguruan izugarrizko grabitatea eragiten dute, eta honek, etengabe materia eta espezie ezberdinak xurgatzea eragiten du. Gainera, zulo beltz batean erortzen den materia ezin da bertatik atera.<br \/>\nBaina bitxiena zera da: zulo beltzek materia ezezik argia ere xurgatu egiten dute. Hain zuzen ere, hortik datorkie beren izena: zulo beltzak, beltzak, inolako argirik igortzen ez dutenak. Eta noski, inolako argirik igortzen ez baldin badute, astronomoek nola daukate beren berri? Bada hau ulertzeko, gauza bat azaldu behar da. Izan ere, zulo beltz batera hurbiltzen den heinean, nateriak izugarrizko temperatura igoera nozitzen du, eta temperatura haundi horietan X izpiak igortzen ditu. Hain zuzen ere, hauek dira, X izpiak, astronomoek igartzen dituztenak.<br \/>\nEta zulo beltzen ezaugarriak aipatzen hasita beste ezaugarri bat ere aipatu nahiko nuke, denboraren dilatazioa alegia. Hau ere kontzeptu arraroa da, baina ideia bat izan dezazuen, zulo beltz batetik gertu, bertatik urrun baino motelago pasatzen da denbora. Erabat ezinezkoa da zulo beltz batean bizitzea, baina bertako tenperaturak jasan ahalko bagenitu, eta bertan biziko vagina, askoz ere motelago zahartuko ginateke. Esan bezela, zulo beltz batetik gertu denbora motelago igarotzen delako.<br \/>\nUnibertsoaren kontuak: abstraktuak bezain urrunak. Dena den, gugandik miloika urtera ezezik, gure baitan ere badira zulo beltzak. Nor ez da bere bizitzan, uneren batean, guztia beltz, guztia ezkor ikusten duela sentitu? Bada, hori ere zulo beltz baten modukoa dela esan daiteke. Dena den, halako batean aurkitzen bazarete, eutsi goiari eta segi aurrera! Gure baitako zulo beltzak ez baitira unibertsokoak bezain gogorrak. Kosta egiten da bertatik ateratzea, baina posible da. Baikorra izatea da kontua.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/wp-content\/uploads\/sites\/77\/2016\/03\/zulobeltzak.mp3\"> Egin klik hemen grabaketa entzuteko<\/a><\/p>\n<p>(Sarrera honekin batera, nanoteknologiari buruzko grabaketa ere zintzilikatu dut)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Duela aste batzuk grabitazio uhinen aurkikuntzaren albistea izan genuen. Estatu Batuetako LIGO interferometroan igarri zuten uhina, gugandik miloika argi urtera leudekeen bi zulo beltzen elkarketaren ondorioz sorturikoa omen zen. Zulo beltzena ma\u00edz entzuten dugun kontua da, baina benetan zer den ez daukagu batere argi. Diotenez era ezberdinetako zulo beltzak daude, baina guztiek ezaugarri bat daukate [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":79,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,7],"tags":[11,16,26,28],"class_list":["post-277","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-euskal-herria-irratikoak","category-uncategorized","tag-argia","tag-denbora","tag-erlatibitatea","tag-espazioa"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Zulo beltzak - Zientziaren labirintoan kokatuz<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/2016\/04\/07\/zulo-beltzak\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zulo beltzak - Zientziaren labirintoan kokatuz\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Duela aste batzuk grabitazio uhinen aurkikuntzaren albistea izan genuen. Estatu Batuetako LIGO interferometroan igarri zuten uhina, gugandik miloika argi urtera leudekeen bi zulo beltzen elkarketaren ondorioz sorturikoa omen zen. Zulo beltzena ma\u00edz entzuten dugun kontua da, baina benetan zer den ez daukagu batere argi. Diotenez era ezberdinetako zulo beltzak daude, baina guztiek ezaugarri bat daukate [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/2016\/04\/07\/zulo-beltzak\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Zientziaren labirintoan kokatuz\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-04-07T12:46:46+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Oier Lakuntza\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Oier Lakuntza\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/2016\\\/04\\\/07\\\/zulo-beltzak\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/2016\\\/04\\\/07\\\/zulo-beltzak\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Oier Lakuntza\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/72c47d2c3406b0bacd1ddc838dc61a4d\"},\"headline\":\"Zulo beltzak\",\"datePublished\":\"2016-04-07T12:46:46+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/2016\\\/04\\\/07\\\/zulo-beltzak\\\/\"},\"wordCount\":350,\"commentCount\":0,\"keywords\":[\"argia\",\"denbora\",\"erlatibitatea\",\"espazioa\"],\"articleSection\":[\"Euskal Herria irratikoak\",\"Sailkatugabeak\"],\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/2016\\\/04\\\/07\\\/zulo-beltzak\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/2016\\\/04\\\/07\\\/zulo-beltzak\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/2016\\\/04\\\/07\\\/zulo-beltzak\\\/\",\"name\":\"Zulo beltzak - Zientziaren labirintoan kokatuz\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2016-04-07T12:46:46+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/72c47d2c3406b0bacd1ddc838dc61a4d\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/2016\\\/04\\\/07\\\/zulo-beltzak\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/2016\\\/04\\\/07\\\/zulo-beltzak\\\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/2016\\\/04\\\/07\\\/zulo-beltzak\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zulo beltzak\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/\",\"name\":\"Zientziaren labirintoan kokatuz\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/72c47d2c3406b0bacd1ddc838dc61a4d\",\"name\":\"Oier Lakuntza\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/23b31c2a04cd473d5df102c3402e789a62d27be48573233bb4b6802a77cac9cc?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/23b31c2a04cd473d5df102c3402e789a62d27be48573233bb4b6802a77cac9cc?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/23b31c2a04cd473d5df102c3402e789a62d27be48573233bb4b6802a77cac9cc?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Oier Lakuntza\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/oier-lakuntza\\\/author\\\/oier-lakuntza\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zulo beltzak - Zientziaren labirintoan kokatuz","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/2016\/04\/07\/zulo-beltzak\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Zulo beltzak - Zientziaren labirintoan kokatuz","og_description":"Duela aste batzuk grabitazio uhinen aurkikuntzaren albistea izan genuen. Estatu Batuetako LIGO interferometroan igarri zuten uhina, gugandik miloika argi urtera leudekeen bi zulo beltzen elkarketaren ondorioz sorturikoa omen zen. Zulo beltzena ma\u00edz entzuten dugun kontua da, baina benetan zer den ez daukagu batere argi. Diotenez era ezberdinetako zulo beltzak daude, baina guztiek ezaugarri bat daukate [&hellip;]","og_url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/2016\/04\/07\/zulo-beltzak\/","og_site_name":"Zientziaren labirintoan kokatuz","article_published_time":"2016-04-07T12:46:46+00:00","author":"Oier Lakuntza","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Oier Lakuntza","Est. reading time":"2 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/2016\/04\/07\/zulo-beltzak\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/2016\/04\/07\/zulo-beltzak\/"},"author":{"name":"Oier Lakuntza","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/#\/schema\/person\/72c47d2c3406b0bacd1ddc838dc61a4d"},"headline":"Zulo beltzak","datePublished":"2016-04-07T12:46:46+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/2016\/04\/07\/zulo-beltzak\/"},"wordCount":350,"commentCount":0,"keywords":["argia","denbora","erlatibitatea","espazioa"],"articleSection":["Euskal Herria irratikoak","Sailkatugabeak"],"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/2016\/04\/07\/zulo-beltzak\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/2016\/04\/07\/zulo-beltzak\/","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/2016\/04\/07\/zulo-beltzak\/","name":"Zulo beltzak - Zientziaren labirintoan kokatuz","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/#website"},"datePublished":"2016-04-07T12:46:46+00:00","author":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/#\/schema\/person\/72c47d2c3406b0bacd1ddc838dc61a4d"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/2016\/04\/07\/zulo-beltzak\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/2016\/04\/07\/zulo-beltzak\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/2016\/04\/07\/zulo-beltzak\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zulo beltzak"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/#website","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/","name":"Zientziaren labirintoan kokatuz","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/#\/schema\/person\/72c47d2c3406b0bacd1ddc838dc61a4d","name":"Oier Lakuntza","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23b31c2a04cd473d5df102c3402e789a62d27be48573233bb4b6802a77cac9cc?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23b31c2a04cd473d5df102c3402e789a62d27be48573233bb4b6802a77cac9cc?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/23b31c2a04cd473d5df102c3402e789a62d27be48573233bb4b6802a77cac9cc?s=96&d=mm&r=g","caption":"Oier Lakuntza"},"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/author\/oier-lakuntza\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/277","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/79"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=277"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/277\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=277"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=277"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/oier-lakuntza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=277"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}