{"id":1344,"date":"2012-02-21T18:17:48","date_gmt":"2012-02-21T16:17:48","guid":{"rendered":"http:\/\/argia.eus\/erredakzio-mahaia\/unai-brea\/?p=1344"},"modified":"2012-02-21T18:17:48","modified_gmt":"2012-02-21T16:17:48","slug":"espazioari-hautsa-kentzen-hasteko-garaia-da","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.argia.eus\/unai-brea\/2012\/02\/21\/espazioari-hautsa-kentzen-hasteko-garaia-da\/","title":{"rendered":"Espazioari hautsa kentzen hasteko garaia da"},"content":{"rendered":"
\n
\"Lurraren<\/a>

Lurraren irudia, zaborrez inguratuta. Milaka eta milaka hondakin eragin dute hamarkadotan espazioa "konkistatzeko" egin ditugun urrats apalek.<\/p><\/div>\n

Planeta gaixo hau ez da zaborra gainezka egiten ari den unibertsoko leku bakarra. Espazioan, Lurraren orbitan, erraustegiak eraikitzearen aldekoei orgasmoa eragiteko moduko hondakin kopurua dago jiraka. Orain, berandu ia beti bezala, sortu dugun triskantzaren norainokoaz jabetu eta \u201czerbait egin beharko da ba!\u201d esaldia ezpaineratu du zuk eta biok baino gehiago agintzen eta kobratzen duen batek. Baina zabor kontuek azken boladan zein polemiko bihurtu diren ikusita, hobe neutral batek hartzea \u201czerbait egitearen\u201d ardura. Hala da, jaun-andreok, suitzarrak izango dira espaziora garbigailu erraldoia bidaliko duten estreinakoak.<\/p>\n<\/div>\n

Espazioan zenbat zabor dagoen zehaztea ez da erraza. Iturri adina datu dago, eta denak desberdinak, baina bakarra ere ez txikia. Testu honen amaieran dauden bideoetako batean \u201cmilioika objektu\u201d esaten dute, baina bideoari laguntzen dion testuak dio NASAren arabera milioi erdi direla; Wikipedian irakur daiteke<\/a> 60.000 inguru dagoela, eta Argia aldizkarian bertan<\/a>, 2005ean, Unai Brea delako batek gehiegi lotsatu gabe esan zuen 100.000 objektu ari direla gure buruen gainean bueltaka etengabe. Denak ez dira zaborra, baina bai ia denak. Funtzionatzen ez duten sateliteak, suziri espazialen zatiak, astronautek botatako hondakinak\u2026<\/p>\n

\"CleanSpaceOne<\/a>

CleanSpaceOne lanean ari dela irudikatzen duen marrazkia.<\/p><\/div>\n

Edonondik begiratuta ikaragarriak diren zenbaki horiek arintzeko asmoz, Lausanako Eskola Politekniko Federalak<\/a> tramankulu garbitzaile ezin modernoagoa igorriko du espaziora, 700 kilometroko altuerara zehazki (Lausanatik zenbatzen hasita, pentsatzen dut). CleanSpaceOne dauka izena, CleanSpaceTwo eta auskalo zenbat gehiago egiteko asmoa duten seinale. Hark bilduko du ahal beste hondakin, eta askoz gehiago utziko du oraindik jasotzeke, espazioaren konkista delako horretan gizakion zikinkeria eta lortutako arrakasta alderantziz proportzionalak direla agerian utzita. Norberak zikindutakoa garbitzea gizalegea denez, suitzarrek beraiek jaurti zuten eta honezkero ezertarako balio ez duen satelite bat batuko dute aurrena. Eta zuen galdera maltzurrari aurre hartuz: ez, CleanSpaceOne bera ez da zabor bihurtuko. Atmosferara itzuli eta bertara sartzean erreko da, jasotako kaka ez ezik, fabrikatzeko xahutuko den libera suitzar mordoa eta guzti. Zerbait bihurtzekotan, kutsadura bihurtuko da tramankulu hondakin-biltzailea. Dena den, lasai, hau guztiau gertatu aurretik gutxienez hiru urte pasako dira.<\/p>\n

Espazioko zaborra biltzeko bestelako metodoei dagokienez, eztabaidak bizirik jarraitzen du. Atez atekoa baztertuta dagoela dirudi, espazio zabalean ez baitago edukiontziak non bermatu. Ez harritu, ordea, norbaitek inguru horretan erraustegi bat egiteko proiektua aurkezten badu; jakina da holakoak bermearekin zein bermerik gabe eraikitzen direla. Eta batzuk edozertarako gai dira irabazi astronomikoak lortze aldera.<\/p>\n