{"id":1778,"date":"2013-04-11T22:48:50","date_gmt":"2013-04-11T22:48:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.argia.eus\/blogak\/unai-brea\/?p=1778"},"modified":"2013-04-11T22:48:50","modified_gmt":"2013-04-11T22:48:50","slug":"eta-klima-aldaketarena-uste-baino-are-okerragoa-balitz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.argia.eus\/unai-brea\/2013\/04\/11\/eta-klima-aldaketarena-uste-baino-are-okerragoa-balitz\/","title":{"rendered":"Eta klima aldaketarena uste baino are okerragoa balitz?"},"content":{"rendered":"
\"2011n<\/a>

2011n Afrika ekialdea kolpatu zuen lehortea klima aldaketaren ondoriozkoa izan zen (Arg.: Laura Donkin\/CAFOD).<\/p><\/div>\n

Joan den hilabeteko artikulu bat<\/a> irakurtzen ari naiz New Scientist<\/em> aldizkariaren webgunean: lehenbiziko aldiz, frogatu egin da klima aldaketa giza hondamendi baten kausa izan dela. 2011n, gutxienez 50.000 pertsona hil ziren Afrika ekialdean lehorteak eragindako gosetearen ondorioz, eta lehorte haren arrazoietako bat negutegi efektuko gasen igorpena izan zen.<\/p>\n

Bat frogatuta, susmoak zientoka. Eta okerrera egingo du, iragarpenei sinestera. Martxokoa hau ere: Kanadako Artikoko glaziarren suntsiketa azeleratzen ari da<\/a>, eta haien bosten bat desagertu daiteke mende amaierara bitartean. Zientzialari askok uste dute prozesuak honezkero ez duela atzeranzko bueltarik. Mota honetako aurreikuspenak ohiko bihurtu zaizkigu, baina, kasu egin behar diegu? ETC taldeak argitaratutako dokumentu baten<\/a> arabera, tentuz hartu beharko genuke klima aldaketari buruzko edozein iragarpen\u2026 baliteke-eta errealitatea are okerragoa izatea.<\/p>\n

\"Glaziarra<\/a>

Glaziarra Kanadako Artikoan (Arg.: James Balog).<\/p><\/div>\n

Funtsean, ETCk dioena zera da: klimaren nondik norakoak zehatz ulertzea oso zaila da, eta zer esanik klima aldaketarenak. Ezin izan diot eutsi testu hasierako pasarte hau osorik itzultzeko tentazioari, esan nahi dudana primeran laburtzen duelakoan:<\/p>\n

\u201cNegutegi efektuko gasen igortzea gutxitzea konplexua da. Ez gutxitzea konplexuagoa da. Milaka milioi lagun mugitzea itsasertzeko lautadetatik goragoko lurraldeetara konplexua izango da. Muturreko gertakari hidrotermikoei (uholdeak, lehorteak, urakanak\u2026) erantzutea oso-oso zaila izango da. Zer labore haz daitekeen jakitea, eta planetako zer lekutan, oso korapilatsua izango da. Erabaki horiek guztiak politikoak izateak are konplexuago bihurtzen du arazoa. Iritzi politiko bakoitzak aldarrikatuko du \u201cegiazko zientzia\u201d duela oinarri. (\u2026) Orain, geoingeniariek diote gobernuei lagundu diezaieketela klima aldaketari oldartzen, planetako sistemak manipulatuz. Horrek konplexutasuna handitzen du hainbat magnitude-ordenatan\u201d.<\/p><\/blockquote>\n

Arazoa konplexua da \u2013argi geratu da\u2013 eta aurre egiteko ahalik eta zehaztasun handiena behar dugu. 2011ko amaieran, dio ETCk, klimatologoek esan zuten karbono dioxido partikulen emisioak milioiko 390 partera iritsiak zirela, baina handik oso gutxira 400etik gorako kontzentrazioak neurtu zituzten Artikoan. Zenbatekoa da jasan dezakegun goreneko muga? 450 parte milioiko, edo 500? Emisioak 350 partera jaitsi behar ditugu, edo industria aroaren aurreko 280etara bueltatu? Zenbat eta aldagai gehiago, orduan eta konplexuago erantzutea. Eta orduan eta desadostasun handiagoa zientzialarien artean.<\/p>\n

\"Egur<\/a>

Egur esportazioen %30 mafiak kontrolatzen du, eta tropikoetako deforestazioaren %90 legez kanpoko salerosketarekin lotuta dago; beraz, baso-merkataritzari buruzko estimazio guztiak, segur aski, okerrekoak dira (Arg.: newnaturefoundation.org).<\/p><\/div>\n

Esandakoaren adibide, ETCk zerrendatxo bat osatu du, 2012an klimatologoek izan zituzten ezustekoekin (gehienek izaera politikoa dute, zientifikoa baino) . Hona batzuk:<\/p>\n