{"id":4151,"date":"2022-05-26T16:50:43","date_gmt":"2022-05-26T15:50:43","guid":{"rendered":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/?p=4151"},"modified":"2022-05-26T19:42:11","modified_gmt":"2022-05-26T18:42:11","slug":"donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/","title":{"rendered":"Donostiako burges \u201cmodernoek\u201d nola egin zuten dirua?"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_4153\" style=\"width: 611px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4153\" class=\" wp-image-4153\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3.jpg\" alt=\"\" width=\"601\" height=\"394\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3.jpg 1360w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3-300x197.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3-1024x672.jpg 1024w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3-768x504.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 601px) 100vw, 601px\" \/><p id=\"caption-attachment-4153\" class=\"wp-caption-text\">Brunet familia Zarautzera egindako irteera batean. Jos\u00e9 Bruneten argazkiak jasotzen ditu Koldo Mitxelenako erakusketak.<\/p><\/div>\n<p>Koldo Mitxelena Kulturunean <a href=\"http:\/\/kmk.gipuzkoakultura.eus\/eu\/erakustaretoa-\/erakusketak\/3065-progresando-mirando-al-futuro-desde-el-siglo-xix\">erakusketa zabal bat dago ikusgai<\/a> Donostiako familia entzutetsuenetako bateko kideek ateratako argazkiekin: <em>Aurrera eginez <\/em>deitu diote. Jos\u00e9 Brunet Berminghamek XIX. mendearen azken herenean ateratako dozenaka argazkiz dago osatuta eta benetako altxorra dira hiriak izandako \u201chirigintza-eraldaketa handiena\u201d ikusteko. Garai haietan egin ziren azpiegitura obrez gain, donostiar burgesen bizimodua islatzen duten argazkiak ere badaude, Bruneten birbiloba batek, egun Real Defensako markesa denak, utzitako bilduman.<\/p>\n<p>Brunetarrak XVIII. mendean iritsi ziren Kataluniako Copons herritik Donostiara eta hurrengo hamarkadetan hiriko bizitza ekonomiko eta politikoan sartu ziren buru-belarri. Merkataritzari eta bankuen negozioari esker diru asko egin zuten eta hainbat azpiegituretan inbertitu zuten kapital hori \u2013tranbia edo gas fabriketan kasu\u2013, baita XIX. mendean aitzindari izan ziren papergintzako eta ehungintzako enpresetan ere; gainera, politikoki ideia liberalekin lotuta zeuden, haietako kide batzuk Donostiako udaleko zinegotzi eta alkate izatera iritsi ziren karlistaldien gerrateetako garai zailenetan.<\/p>\n<div id=\"attachment_4154\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4154\" class=\"wp-image-4154\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet8.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet8.jpg 1374w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet8-300x200.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet8-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet8-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-4154\" class=\"wp-caption-text\">Itsasontzia Kontxako badiara sartzen. Brunet familiak, Collado eta beste batzuekin batera, amerikako kolonietako azukre, tabako, kakao eta kotoiarekin komertziatuz egin zuen dirua batik bat, lan esklaboaren bidez ekoiztutako lehengaiak.<\/p><\/div>\n<p>Erakusketaren komisariatuek azpimarratu dute Jos\u00e9 Brunetek \u201cmodernitatearen aldeko apustua\u201d egin izanari esker ditugula argazkiok orain. Antolatzaileetako bat den Gipuzkoako Foru Aldundiko Kultura diputatu Harkaitz Millanen esanetan argazkiek \u201ciragana miresten geratu ez zen gizarte bat&#8221; erakusten dute, &#8220;abangoardiekin bat eginez, teknologia besarkatuz, mundura zabaltzen zen gizarte berri eta ireki baten ikuspuntuarekin&#8221;. Beste antolatzailea Donostiako Sustapena SA sozietate publikoa da \u2013Brunet familia erakunde horren sortzaile izan zen\u2013, eta bere arduradun Marisol Garmendiaren aburuz \u201caurrerakuntza\u201d hori ez litzateke posible izango Donostiako \u201chiritarren energia ekintzailerik\u201d gabe.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/NTV8Znf-wEo\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>Baina, argazkietako pose eta irudikapenetatik harago, zer gehiago dakigu XIX. mendeko burgesia horretaz? Adibidez, nola metatu zuten dirua Jos\u00e9 Brunet eta bere ahaideek, hain garrantzitsu izan omen ziren inbertsio horiek egiteko?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Azukrea eta Donostiako merkataritzaren alde iluna<\/strong><\/h3>\n<p><a href=\"https:\/\/www.kutxateka.eus\/media\/images\/8\/3\/5\/5\/72691_ca_object_representations_media_835599_original.pdf\">Montserrat Garate EHUk ikerlariak Brunet familiaren negozioak arakatu izan ditu<\/a> eta argi ikusten da kapital pilaketa handiena azukre eta kakaoaren garraioarekin egin zutela, Donostiak Caracas eta Habana bezalako hiriekin zituen harremanak profitatuz. <em>Jos\u00e9 y Francisco Brunet<\/em> konpainiaren 1823ko balantze batean ageri denez biltegietan zituzten gaietan \u2013229.000 errealetan baloraturik\u2013 gehiengoa \u201cazukre kubatarra\u201d zen. Eta badakigu Antilletako irla hartan, Trinidad, Matanzas eta antzeko tokietan esklaboen lan eskuari esker ekoizten zela osorik kanaberatako azukrea, naiz eta 1820tik aurrera esklabotza debekatuta zegoen.<\/p>\n<p>1820tik 1868ra 375.000 esklabotik gora eraman zituzten Afrikatik Kubara, Manuel Moreno Fraginals historialariak dioenez. Asko izan ziren negozio horretan parte hartu zuten euskaldunak, baita azukrea egiteko sail, fabrika edo <em>ingenioak<\/em> zituztenak, zuaznabartarrak kasu. Hernanin eta Donostian erroturiko familia honetako kide batek, Benito Zuaznabarrek, <em>Urumea<\/em> izeneko azukre ola zuen eta bertan 400 esklabo erabiltzen zituen <span style=\"color: #993300\">(1)<\/span>. Kuba barruan ere sare klandestinoak zituzten Habanatik Cienfuegosera esklaboak eramateko, azukrearen<em> boom<\/em> bat bizi zelako eskualde horretan \u20131830eko hamarkadan ekoizpena boskoizteraino, Cienfuegosen 2012an argitaraturiko saiakera batean irakur dezakegunez <span style=\"color: #993300\">(2)<\/span>\u2013. Testuinguru horretan irabazi zuen dirua Brunet konpainiak azukre kubatarrarekin, hareago, badakigu 1831n Habanan familiaren ordezkari bat jarri zutela merkataritza operazio horiek hobeto kontrolatzeko <span style=\"color: #993300\">(3)<\/span>.<\/p>\n<div id=\"attachment_4163\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4163\" class=\"size-full wp-image-4163\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/Habana1.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"256\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/Habana1.jpg 600w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/Habana1-300x128.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-4163\" class=\"wp-caption-text\">Habanako hiria eta esklabo salmenta XIX. mendeko irudi banatan.<\/p><\/div>\n<p>Brunetarrek hainbat itsasontzi zituzten beren esku, baina Montserrat Garatek azterturiko 1823ko balantzean azaltzen denez, Amerikara joaten ziren beste espedizioetan ere bazuten partea, kasu askotan Baionatik eta Bordeletik ateratzen zirenak. Atlantikorantz begira zeuden hiri horiek, merkataritza portu handiak zituzten eta esklaboak harrapatzeko espedizio ugariren abiapuntu ere izan ziren XVIII. eta XIX. mendeetan \u2013Tromelingo irlan 1760an abandonatutako esklaboak, adibidez, Baionatik irtendako ontzi batean zihoazen, Donostiako <a href=\"https:\/\/itsasmuseoa.eus\/eu\/erakusketak\/egungo-erakusketak\/tromelin-esklabo-ahaztuen-uhartea\/\">Euskal Itsas Museoko erakusketa batean<\/a> ikus daitekeen bezala\u2013.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Tabakoa, kotoia eta fabrika modernoen oinarriak<\/strong><\/h3>\n<p>Beste negozio ildo bat tabakoa izan zen: produktu horren salerosketa monopolizatu zuten Queheille eta Collado familiekin batera aritu ziren Jos\u00e9 eta Francisco Brunet \u2013tabako fabrika bat ere izan zuten\u2013. Kotoia ere inportatu zuten donostiar burgesek, horretarako New Orleanseko portuetatik kargamendua ekarriz, garai haietan esklabotzaren munduko epizentroetako bat zena. Kotoiarena ez da debaldekoa, Brunet familiak 1845ean Lasarte-Orian ehungintzako fabrika sortu zuen, <a href=\"https:\/\/www.hiru.eus\/eu\/arte\/patrimonio-artistico-de-euskadi?p_p_id=101&amp;p_p_lifecycle=0&amp;p_p_state=maximized&amp;p_p_mode=view&amp;_101_struts_action=%2Fasset_publisher%2Fview_content&amp;_101_returnToFullPageURL=%2Feu%2Farte%2Fpatrimonio-artistico-de-euskadi%2F-%2Fjournal_content%2F56%2F21564%2F4053908%3Fp_p_id%3D82%26p_p_lifecycle%3D1%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26_82_struts_action%3D%252Flanguage%252Fview%26_82_redirect%3D%252F%26_82_languageId%3Deu_ES&amp;_101_assetEntryId=4053912&amp;_101_type=content&amp;_101_urlTitle=brunet-y-ca-a-fa-brica-textil&amp;_101_redirect=https%3A%2F%2Fwww.hiru.eus%2Feu%2Farte%2Fpatrimonio-artistico-de-euskadi%3Fp_p_id%3D3%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dmaximized%26p_p_mode%3Dview%26_3_groupId%3D21564%26_3_keywords%3DBrunet%26_3_struts_action%3D%252Fsearch%252Fsearch%26_3_redirect%3D%252Feu%252Farte%252Fpatrimonio-artistico-de-euskadi%252F-%252Fjournal_content%252F56%252F21564%252F4053908%253Fp_p_id%253D82%2526p_p_lifecycle%253D1%2526p_p_state%253Dnormal%2526p_p_mode%253Dview%2526_82_struts_action%253D%25252Flanguage%25252Fview%2526_82_redirect%253D%25252F%2526_82_languageId%253Deu_ES&amp;inheritRedirect=true\">340 langiletik gora zituena<\/a> \u2013asko emakumeak, kapitalismoaren eskari asegaitzari erantzuteko lan-merkatuan sartu berriak\u2013, beren etxola eta elizarekin.<\/p>\n<div id=\"attachment_4155\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4155\" class=\"wp-image-4155\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet6.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet6.jpg 1374w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet6-300x200.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet6-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet6-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-4155\" class=\"wp-caption-text\">Emakume langileak Lasarte-Oriako ehungintzako fabrikan.<\/p><\/div>\n<p>Amerikako kolonietan esklabo lanarekin lorturiko aberastasuna \u2013izan zuzenean gizakiekin trafikatuz, izan ekoizpena salerosiz\u2013 metropoliko industrian, bankuetan edo higiezinetan inbertitzea klasiko bat da. Eta Brunet familia ez zen salbuespen izan.<\/p>\n<p>Jos\u00e9 Manuel Brunet y Pratek \u2013gure argazkilariaren aitak\u2013 Tolosan <em>La Esperanza<\/em> paper-lantegia sortu zuen 1841ean, eta hurrengo hamarkadetan Donostiako argiteri eta gas konpainian, bankuen sorreran eta beste hainbat azpiegituratan jarri zuen dirua; geroago, bere seme Jos\u00e9 Brunetek, familiako beste kide batzuekin batera Donostiako lehen tranbiaren eraikuntza sustatu zuen.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h3><strong>Esklabistak bazkide<\/strong><\/h3>\n<p>Burdinbideak ziren \u201cmodernitatearen\u201d sinbolo XIX. mendeko bigarren erdialdean, ez bakarrik iberiar penintsulan, baita Amerikako kolonietan ere. Kuban XX. mendea iritsi zenerako 10.000 kilometro burdinbide zeuden azukrea garraiatzeko <span style=\"color: #993300\">(4)<\/span>; esklaboek irekitako bideak ziren noski, hain lan-baldintza basatitan, ezen matxinatu egiten baitziren nagusiek obra horietara bidali ez zitzaten, <a href=\"https:\/\/www.argia.eus\/argia-astekaria\/2460\/esklabo-trafikoa\">Domingo Aldama euskal esklabista eta sakarokratari Habanako bere jauregian gertatu bezala<\/a>.<\/p>\n<p>Ez dakigu 1880ko hamarkadan <em>Compa\u00f1\u00eda del Tranv\u00eda de San Sebasti\u00e1n<\/em> (CTSS) egiteko langileak nola aritu ziren, baina Koldo Mitxelenan ikus dezakegun argazkiren batek iradokitzen digu Habana eta Donostia ez zaudela hain urrun urte haietan.<\/p>\n<div id=\"attachment_4156\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4156\" class=\" wp-image-4156\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet4.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet4.jpg 1374w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet4-300x200.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet4-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet4-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-4156\" class=\"wp-caption-text\">Langileak zamalanetan Ondarreta inguruko tunel baten eraikuntzan.<\/p><\/div>\n<p>Tranbiaren konpainian akziodun nagusietako batzuk ziren brunetarrak, baina baita Antonio L\u00f3pez Comillaseko markesaren klana ere. Azken urteetan ezagun egin zaigu Antonio L\u00f3pezen izena, bapore bidezko garraioan ez ezik, esklabotzan buru-belarri aritu zelako eta <a href=\"https:\/\/www.argia.eus\/albistea\/antonio-lopez-esklabistaren-estatua-erauzi-dute-bartzelonan\">Bartzelonan bere omenez zuen eskultura kendu zutelako<\/a> protesta artean \u2013Espainiako Estatuan kasu bakarra, nahiz eta gertuago hamaika esklabistari gorazarre egiten jarraitzen dugun\u2013. Mart\u00edn Rodrigo Alharilla Pompeu Fabra unibertsitateko irakaslearen ikerketek agerrarazi dute <a href=\"https:\/\/www.google.com\/url?sa=t&amp;rct=j&amp;q=&amp;esrc=s&amp;source=web&amp;cd=&amp;ved=2ahUKEwjFipienvr3AhXMyqQKHZHMBCM4ChAWegQIAhAB&amp;url=https%3A%2F%2Fdialnet.unirioja.es%2Fdescarga%2Farticulo%2F2334501.pdf&amp;usg=AOvVaw2X3AWvvkLE8Pra7SlXpmPi\">norainokoak ziren Lopezen sareak<\/a>: Donostian ere bazituen bere kontsignatarioak eta lagunak.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-4164 alignright\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/lopez2.jpg\" alt=\"\" width=\"196\" height=\"206\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/lopez2.jpg 600w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/lopez2-286x300.jpg 286w\" sizes=\"auto, (max-width: 196px) 100vw, 196px\" \/>Ezin ahaztu Patricio Satr\u00fastegui, Kubara joan zen donostiarra, L\u00f3pezen sozio nagusietakoa izan zela<em> A. L\u00f3pez y C\u00eda<\/em> bapore-konpainian. Kabotaje enpresa bat ere bazuten elkarrekin Kuban \u2013Aldama, Salvador Sam\u00e1, Julian Zulueta eta beste hainbat esklabista handiren parte hartzearekin\u2013, eta horien bidez esklaboak irlako toki batetik bestera garraiatzen zituzten, Jose Antonio Piquerasek <em>Negreros<\/em> (Catarata, 2021) bere lan berrian azaltzen duenez. Donostian Ondarretako hiribide nagusi baten izena eta hainbat <a href=\"https:\/\/www.villasaudades.com\/\">etxetzar geratzen dira<\/a> Satr\u00fasteguik lortu zuen aberastasun horren lekuko, Igeldoko Satr\u00fastegui jauregia esaterako.<\/p>\n<div id=\"attachment_4157\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4157\" class=\" wp-image-4157\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet7.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"401\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet7.jpg 1316w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet7-300x201.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet7-1024x685.jpg 1024w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet7-768x514.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-4157\" class=\"wp-caption-text\">Ondarretako obrak, atzean Satr\u00fastegui jauregi egin berria ikus daiteke, kartzela zenaren gainean.<\/p><\/div>\n<p>Juanjo Olaizola Euskal Herriko trenbideen historian adituak <a href=\"https:\/\/www.google.com\/url?sa=t&amp;rct=j&amp;q=&amp;esrc=s&amp;source=web&amp;cd=&amp;ved=2ahUKEwij__2Sp_r3AhX9IMUKHXbWAkEQFnoECAQQAQ&amp;url=https%3A%2F%2Fwww.tecnica-vialibre.es%2Fdocumentos%2FLibros%2FJuanjoOlaizola_Tesis.pdf&amp;usg=AOvVaw2S2-qcK2UYf-UKo104nwFb\">CTSSri buruzko bere tesian dio<\/a> \u201cComillas taldeak\u201d 450 akzio zituela Donostiako tranbian, Brunet familia ez zen oso atzean geratzen kopurutan, eta kasu batzuetan Satr\u00fasteguirekin batera ikusten ditugu akzioak partekatzen.<\/p>\n<div id=\"attachment_4160\" style=\"width: 614px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4160\" class=\"wp-image-4160\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/Brunet2.jpg\" alt=\"\" width=\"604\" height=\"408\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/Brunet2.jpg 1240w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/Brunet2-300x203.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/Brunet2-1024x692.jpg 1024w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/Brunet2-768x519.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><p id=\"caption-attachment-4160\" class=\"wp-caption-text\">Donostiako tranbiaren konpainian ere inbertitu zuten Kuban eta beste toki batzuetan \u2013zenbaitetan esklabotza baliatuz\u2013 dirua egindako gizonek.<\/p><\/div>\n<p>Hori guztia (ere) ezagutu beharra dago, Brunet eta antzeko burgesen historia kontatzerakoan. Hortaz, joan gaitezen ikustera argazki garrantzitsu horiek, baina erabiliko ditugun betaurrekoak ez daitezela izan iragana miresteko, baizik eta Donostiak XIX. mendean izandako eraldaketa eta &#8220;aurrerakuntza&#8221; handi horren atzean zegoenari erretratu osoago bat egiteko.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<hr \/>\n<p><span style=\"color: #993300\">(1)<\/span> UGALDE, A. (koor.): <em>Patria y libertad. Los vascos y la guerras de independencia de Cuba (1868-1898), <\/em>Txalaparta, 2012. Cecilia Arrozarena izenarekin idatziriko artikuluan aurkitu dezakegu Zuaznabar familiaren berri Kuban.<br \/>\n<span style=\"color: #993300\">(2)<\/span> GARC\u00cdA MART\u00cdNEZ, O.: <em>Esclavos y colonizaci\u00f3n en Cienfuegos. 1819-1879, <\/em>Ediciones Mecenas, 2012.<br \/>\n<span style=\"color: #993300\">(3)<\/span> MUGARTEGUI, I.: &#8220;Incentivos y dificultades para la inversi\u00f3n del capital mercantil en Guip\u00fazcoa, siglos XVIII y XIX&#8221;, <em>Itsas Memoria, <\/em>4. zk, 2003. Brunet familiak Habanan izan zuen ordezkari horren inguruko informazioa Gipuzkoako Protokoloen Artxibo Historikoko dokumentu batean ageri da eta dirudienez Manuel Bruneten iloba zen, Martin de riera izenekoa.<br \/>\n<span style=\"color: #993300\">(4)<\/span> ZANETTI, O; GARC\u00cdA, A.: <em>Caminos para el azucar, <\/em>Editorial de Ciencias Sociales, Habana, 1987. Lan itzel honetan, Zanettik eta Garc\u00edak Kubako XIX. mendeko burdinbideen atzean zeuden interes ekonomiko kapitalistak eta esklabotza agerian utzi zituzten, eta negozio horietan sarturiko hainbat euskaldunen inguruko datuak ere eman zituzten.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koldo Mitxelena Kulturunean erakusketa zabal bat dago ikusgai Donostiako familia entzutetsuenetako bateko kideek ateratako argazkiekin: Aurrera eginez deitu diote. Jos\u00e9 Brunet Berminghamek XIX. mendearen azken herenean ateratako dozenaka argazkiz dago osatuta eta benetako altxorra dira hiriak izandako \u201chirigintza-eraldaketa handiena\u201d ikusteko. Garai haietan egin ziren azpiegitura obrez gain, donostiar burgesen bizimodua islatzen duten argazkiak ere badaude, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,10,13,1],"tags":[77,1021,1016,1015,331,1017,1020,621,1019,1018],"class_list":["post-4151","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ekonomia","category-gizartea","category-historia","category-sailkatu-gabea","tag-amerika","tag-azukrea","tag-brunet","tag-esklaboak","tag-esklabotza","tag-koldo-mitxelena","tag-koloniak","tag-kuba","tag-lopez","tag-satrustegui"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.0 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Donostiako burges \u201cmodernoek\u201d nola egin zuten dirua? - Angelu itsua<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Donostiako burges \u201cmodernoek\u201d nola egin zuten dirua? - Angelu itsua\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Koldo Mitxelena Kulturunean erakusketa zabal bat dago ikusgai Donostiako familia entzutetsuenetako bateko kideek ateratako argazkiekin: Aurrera eginez deitu diote. Jos\u00e9 Brunet Berminghamek XIX. mendearen azken herenean ateratako dozenaka argazkiz dago osatuta eta benetako altxorra dira hiriak izandako \u201chirigintza-eraldaketa handiena\u201d ikusteko. Garai haietan egin ziren azpiegitura obrez gain, donostiar burgesen bizimodua islatzen duten argazkiak ere badaude, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Angelu itsua\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-05-26T15:50:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-05-26T18:42:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Urko Apaolaza\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Urko Apaolaza\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/\"},\"author\":{\"name\":\"Urko Apaolaza\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#\/schema\/person\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422\"},\"headline\":\"Donostiako burges \u201cmodernoek\u201d nola egin zuten dirua?\",\"datePublished\":\"2022-05-26T15:50:43+00:00\",\"dateModified\":\"2022-05-26T18:42:11+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/\"},\"wordCount\":1296,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3.jpg\",\"keywords\":[\"amerika\",\"azukrea\",\"Brunet\",\"esklaboak\",\"esklabotza\",\"Koldo Mitxelena\",\"koloniak\",\"Kuba\",\"Lopez\",\"Satrustegui\"],\"articleSection\":[\"Ekonomia\",\"Gizartea\",\"Historia\"],\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/\",\"url\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/\",\"name\":\"Donostiako burges \u201cmodernoek\u201d nola egin zuten dirua? - Angelu itsua\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3.jpg\",\"datePublished\":\"2022-05-26T15:50:43+00:00\",\"dateModified\":\"2022-05-26T18:42:11+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#\/schema\/person\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3.jpg\",\"width\":1360,\"height\":892,\"caption\":\"Brunet familia Zarautzera egindako irteera batean. Jos\u00e9 Bruneten argazkiak jasotzen ditu Koldo Mitxelenako erakusketak.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Donostiako burges \u201cmodernoek\u201d nola egin zuten dirua?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#website\",\"url\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/\",\"name\":\"Angelu itsua\",\"description\":\"Politika, ekonomia eta historia\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#\/schema\/person\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422\",\"name\":\"Urko Apaolaza\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Urko Apaolaza\"},\"url\":\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/author\/urko-apaolaza\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Donostiako burges \u201cmodernoek\u201d nola egin zuten dirua? - Angelu itsua","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Donostiako burges \u201cmodernoek\u201d nola egin zuten dirua? - Angelu itsua","og_description":"Koldo Mitxelena Kulturunean erakusketa zabal bat dago ikusgai Donostiako familia entzutetsuenetako bateko kideek ateratako argazkiekin: Aurrera eginez deitu diote. Jos\u00e9 Brunet Berminghamek XIX. mendearen azken herenean ateratako dozenaka argazkiz dago osatuta eta benetako altxorra dira hiriak izandako \u201chirigintza-eraldaketa handiena\u201d ikusteko. Garai haietan egin ziren azpiegitura obrez gain, donostiar burgesen bizimodua islatzen duten argazkiak ere badaude, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/","og_site_name":"Angelu itsua","article_published_time":"2022-05-26T15:50:43+00:00","article_modified_time":"2022-05-26T18:42:11+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Urko Apaolaza","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Urko Apaolaza","Est. reading time":"8 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/"},"author":{"name":"Urko Apaolaza","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#\/schema\/person\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422"},"headline":"Donostiako burges \u201cmodernoek\u201d nola egin zuten dirua?","datePublished":"2022-05-26T15:50:43+00:00","dateModified":"2022-05-26T18:42:11+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/"},"wordCount":1296,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3.jpg","keywords":["amerika","azukrea","Brunet","esklaboak","esklabotza","Koldo Mitxelena","koloniak","Kuba","Lopez","Satrustegui"],"articleSection":["Ekonomia","Gizartea","Historia"],"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/","name":"Donostiako burges \u201cmodernoek\u201d nola egin zuten dirua? - Angelu itsua","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3.jpg","datePublished":"2022-05-26T15:50:43+00:00","dateModified":"2022-05-26T18:42:11+00:00","author":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#\/schema\/person\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#primaryimage","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3.jpg","contentUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2022\/05\/brunet3.jpg","width":1360,"height":892,"caption":"Brunet familia Zarautzera egindako irteera batean. Jos\u00e9 Bruneten argazkiak jasotzen ditu Koldo Mitxelenako erakusketak."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2022\/05\/26\/donostiako-burges-modernoek-nola-egin-zuten-dirua\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Donostiako burges \u201cmodernoek\u201d nola egin zuten dirua?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#website","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/","name":"Angelu itsua","description":"Politika, ekonomia eta historia","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#\/schema\/person\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422","name":"Urko Apaolaza","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g","caption":"Urko Apaolaza"},"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/author\/urko-apaolaza\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4151","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4151"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4151\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4175,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4151\/revisions\/4175"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4151"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4151"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}