{"id":4243,"date":"2023-04-04T06:00:40","date_gmt":"2023-04-04T05:00:40","guid":{"rendered":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/?p=4243"},"modified":"2023-04-12T06:58:12","modified_gmt":"2023-04-12T05:58:12","slug":"esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/","title":{"rendered":"Esklabotzaren gaiarekin, \u2018The Guardian\u2019 Kataluniako ispiluari begira\u2026 eta Euskal Herrian zer?"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-4246 aligncenter\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklabotza.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklabotza.jpg 1080w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklabotza-300x200.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklabotza-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklabotza-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p>Pasa den astean <a href=\"https:\/\/www.argia.eus\/albistea\/the-guardian-en-jabeak-barkamena-eskatu-du-egunkariaren-sortzaileak-esklabotzarekin-aberastu-zirelako\"><em>The Guardian<\/em> egunkariak mundu osoari bira eman zion albistea kaleratu zuen<\/a>. Haren jabeak <em>mea culpa<\/em> egin eta egunkariaren sortzaileek esklabotzarekin izandako loturagatik eragindako kalteak konpontzeko neurriak iragarri zituen, tartean 11,4 milioi euro bideratzea Amerikako kotoi eta azukre sailetan esklabo izandako ondorengoen komunitateetara.<\/p>\n<p>Manchesterreko enpresari batzuek sortu zuten <em>The Guardian<\/em>, eta egunkaria sortu bezala, Ingalaterrako ehungintza industrian buru-belarri aritu ziren, horretarako gizakien itsas trafikoa eta esplotazioa baliatuta, nahiz eta ordurako esklabotza abolituta zegoen.<!--more--><\/p>\n<p>Erresuma Batuan eztabaida pil-pilean dago, batez ere 2020an George Floyd AEBetako poliziaren belaun azpian hil eta protestak zabaldu zirenetik. Herrialdearen industrializaziorako baldintza ekonomikoak esklabotzaren kontura sortu zirela diote askok, eta zor hori kitatu behar dela, nolabait.<\/p>\n<p>Bristolen Edward Colston esklabistaren estatuarekin gertaturikoak, gaia azaleratzeko balio izan zuen. Gaur egun <a href=\"https:\/\/www.argia.eus\/albistea\/esklabista-museoan-etzanda-eta-pintadez-josita-nahi-dute-herritarrek\">museo batean sartuta, etzanda eta graffitiz margotuta<\/a> dute Colstonen irudia, eta herritarrek iritzia eman dezakete bere esanahiaren inguruan.<\/p>\n<div id=\"attachment_4260\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4260\" class=\"size-full wp-image-4260\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/Colston-ona.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/Colston-ona.jpg 600w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/Colston-ona-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-4260\" class=\"wp-caption-text\">Edward Colston esklabistaren omenezko estatua gisa honetan izan da ikusgai Bristolgo museo batean. Argazkia: Wikipedia<\/p><\/div>\n<p><strong>Liverpoolen ere, iragana auzitan<\/strong><\/p>\n<p>Ingalaterrako portu nagusienetan iragan esklabistaren eraikin eta arrastoak daude. Liverpool, adibidez, 1700. urtean 5.000 biztanleko herri arrantzale txiki bat zen, mende bat geroago munduko esklabotzaren %40 kontrolatzen zuen eta 1780ko hamarkadan bakarrik, Liverpooletik ateratako itsasontziek 300.000 afrikar eraman zituzten Ameriketara. Hiriko merkatari guztiek zuten lotura esklabo salmentarekin, hainbat alkatek barne.<\/p>\n<p>Goikoa ez dut nik asmatu, BBC kate publikoak Bigarren Hezkuntzako curriculuma osatzeko sorturiko <a href=\"https:\/\/www.argia.eus\/albistea\/esklabista-museoan-etzanda-eta-pintadez-josita-nahi-dute-herritarrek\">Bitesize webgunean ageri dira datuok<\/a>.<\/p>\n<div id=\"attachment_4248\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4248\" class=\" wp-image-4248\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklaboen-museoa.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklaboen-museoa.jpg 1920w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklaboen-museoa-300x200.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklaboen-museoa-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklaboen-museoa-768x512.jpg 768w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklaboen-museoa-1536x1024.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-4248\" class=\"wp-caption-text\">Liverpooleko Esklabotzaren Nazioarteko Museoan erakutsitako artelanetako bat, hiriaren iragan esklabista gogoratzeko. Argazkia: Esklabotzaren Nazioarteko Museoa.<\/p><\/div>\n<p>\u201cEsklaboen merkataritzarekin goitik behera eraikitako hiria da Liverpool. Gure arkitekturan ikus dezakezu, kaleen izenetan, begiratzen duzun edozein tokitan ikusten duzu\u201d. <a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/uk-news\/2021\/may\/26\/liverpool-is-built-on-transatlantic-slavery-how-the-citys-museums-are-tackling-race-issues\">Hala dio National Museums Liverpool museoen sareko zuzendari Laura Pyek<\/a>.<\/p>\n<p>Sare horrek hiriko hainbat museo biltzen ditu \u2013tartean 2007an ateak zabaldu zituen <a href=\"https:\/\/www.liverpoolmuseums.org.uk\/international-slavery-museum\">Esklabotzaren Nazioarteko Museoa<\/a>\u2013. George Floydena pasa zenean, Liverpooleko museoetako 600 langileen artean oraindik existitzen den arrazakeriarekin amaitzeko lanketari ekin zioten.<\/p>\n<div id=\"attachment_4252\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4252\" class=\"wp-image-4252\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/Bank-of-England-zerrenda.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"898\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/Bank-of-England-zerrenda.jpg 543w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/Bank-of-England-zerrenda-200x300.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-4252\" class=\"wp-caption-text\">Esklaboen zerrenda, Ingalaterrako Bankuko dokumentu batean. Irudia: Bank of England<\/p><\/div>\n<p>Eztabaida instituzio askotara iritsi da.<a href=\"https:\/\/www.bankofengland.co.uk\/museum\/whats-on\/slavery-and-the-bank\"> Ingalaterrako Bankuak erakusketa zabaldu du<\/a>, finantza erakunde horrek esklabotzarekin zuen lotura agerian uzteko; besteak beste, Antilletako Granada irlan sail batean zituen 599 esklaboren inbentarioa ikus daiteke, haur eta heldu, bakoitzaren izenarekin eta dirutan balio zuten prezioa ondoan jarrita. \u201cEsklabotzarekin sorturiko aberastasunak Britainia Handiaren garapenari forma eman zion\u201d, dio erakusketako aurkezpenak.<\/p>\n<p><strong>Kataluniara begira<\/strong><\/p>\n<p>Testuinguru horretan, ez da harritzekoa <em>The Guardian<\/em> Kataluniara begira jarri izana, azkeneko herrialde honetan aspaldi ari baitira bere iragan esklabista agerian utzi nahian. TV3 katean eman duten <a href=\"https:\/\/www.ccma.cat\/tv3\/alacarta\/sense-ficcio\/negrers-la-catalunya-esclavista\/video\/6203403\/\"><em>Negrers. La Catalunya esclavista<\/em><\/a> dokumentalaren harira <a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/world\/2023\/mar\/13\/catalonia-confronts-past-racism-after-slave-trade-documentary\">idatzi du Stephen Burgen kazetariak<\/a>.<\/p>\n<p>Dokumentalak harrabotsa sortu du. Kate publikoak otsailaren 14an eman zuenean errekorra bildu zuen %21eko audientziarekin, eta estreinatu zen egun berean Kataluniako Generalitateko Berdintasun kontseilari T\u00e0nia Verge i Mestrek iragarri zuen esklabotzaren biktimen erreparaziorako neurriak hartuko dituztela.<\/p>\n<div id=\"attachment_4249\" style=\"width: 611px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4249\" class=\"wp-image-4249\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/negrers..jpg\" alt=\"\" width=\"601\" height=\"377\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/negrers..jpg 1722w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/negrers.-300x188.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/negrers.-1024x642.jpg 1024w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/negrers.-768x482.jpg 768w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/negrers.-1536x963.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 601px) 100vw, 601px\" \/><p id=\"caption-attachment-4249\" class=\"wp-caption-text\">&#8216;Negrers&#8217; dokumentalean Martin Rodrigo Alharilla, Kataluniako esklabotzaren inguruko historialari eta aditu nagusietakoa, aurkezleari azalpenak ematen. Argazkia: Negrers<\/p><\/div>\n<p><a href=\"https:\/\/www.sapiens.cat\/raco-sapiens\/negrers-catalunya-esclavista-reclama-reparacio-institucional-nostre-passat-esclavista_206089_102.html\"><em>Sapiens<\/em> aldizkariak egindako ikerketa batean oinarritua<\/a> \u20132022ko azaroko zenbaki berezian argitaratu zuten\u2013 dokumentalak agerian uzten du Kataluniako jauntxo eta merkatari asko hamarkadatan aberastu zela esklabo salmentatik, eta \u201cmerkataritza horrek Kataluniaren industrializazioaren eta Bartzelonako XIX. mendeko eraikuntza zabalkundearen zati handi bat finantzatu zuela \u2013dio Burgenek <em>The Guardian<\/em>-en\u2013. Bi mende geroago, pertsonaia publiko eta historialari gero eta gehiagok uste dute ordua dela Espainiak, eta Kataluniak bereziki, bere iragan kolonialari aurre egiteko\u201d.<\/p>\n<p><strong>Liverpool eta Bartzelonan bai\u2026 Bilbon, Baionan eta Donostian ez?<\/strong><\/p>\n<p>Euskaldunek esklabotzarekin izandako loturak eta historia estua azaltzen duten gero eta ikerketa gehiago ari da argitaratzen azkenaldian. <a href=\"https:\/\/www.argia.eus\/argia-astekaria\/2692\/esklabotza\">ARGIAn sarritan eman izan dugu horren berri<\/a>, izan Jose Matias Calvo, izan Manuel Calvo Agirre, izan beste hamaika negozio gizon. Manila, Habana, New Orleans, Cadiz\u2026 denean ageri dira.<\/p>\n<p>Berrikitan Getarian, Iturritxikin XVI. mendeko flandriar itsasontzi batean <a href=\"https:\/\/www.berria.eus\/paperekoa\/1884\/038\/001\/2023-03-14\/iturritxiki-hondoa-azalera.htm\">azalduriko 313 latoizko uztaiak ere horren erakusgarri dira<\/a>, Afrikan esklaboak erosteko moneta modukoak ziren.<\/p>\n<div id=\"attachment_4254\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4254\" class=\" wp-image-4254\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/Iturritxiki.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"493\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/Iturritxiki.jpg 1000w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/Iturritxiki-300x246.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/Iturritxiki-768x631.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-4254\" class=\"wp-caption-text\">Getariako Iturritxikin agerturiko latoizko uztaiak. Argazkia: Aranzadi.<\/p><\/div>\n<p>XIX. mendean esklabo salmentarekin aberasturiko euskal pertsonaia askok euren kapitalak Bartzelonara eraman zituztela jakina da \u2013Pedro Nicolas Chopitea mendexearraren eta Agustin Goytisolo lekeitiarraren kasuak dira nabarmenenak\u2013; baina beste asko Liverpoolen errotu ziren: Murrieta, Lizardi, eta Larrinaga familiak adibidez.<\/p>\n<div id=\"attachment_4250\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4250\" class=\" wp-image-4250\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/Larrinaga.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"343\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/Larrinaga.jpg 1000w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/Larrinaga-300x172.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/Larrinaga-768x439.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-4250\" class=\"wp-caption-text\">Ramon Larrinaga euskal enpresariak Liverpoolen egindako itsasontzietako bat XIX. mende amaieran. Argazkia: Liverpooleko Itsas Museoa.<\/p><\/div>\n<p>Mundakatik joandako Larrinaga familia aski ezaguna zen hiri hartan, eta jakin badakigu giza trafikoan aritu zirela\u2026 Galde diezaiotela 1850ean askatasun gutuna eskatu zuen Benigno Larrinaga izeneko beltzari, Antonio Larrinaga enpresariaren esklaboa: \u201c<em>Resulta comprovado hasta por declaraci\u00f3n del propio negro<\/em>\u201d, dio <a href=\"http:\/\/pares.mcu.es\/ParesBusquedas20\/catalogo\/description\/5936048\">Madrilgo Historia Artxibo Nazionaleko dokumentuak<\/a>.<\/p>\n<div id=\"attachment_4251\" style=\"width: 315px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4251\" class=\" wp-image-4251\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/36329099.jpg\" alt=\"\" width=\"305\" height=\"428\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/36329099.jpg 1094w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/36329099-214x300.jpg 214w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/36329099-729x1024.jpg 729w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/36329099-768x1079.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 305px) 100vw, 305px\" \/><p id=\"caption-attachment-4251\" class=\"wp-caption-text\">Esklabo beltz baten askatasun eskaera Larrinaga sendiari.<\/p><\/div>\n<p>Askoz ezagunagoa da Zulueta abizena asunto hauetan. Julian Zulueta \u2013askoren ustez azken esklabista handiena\u2013 Londresko bere senide Pedro Juan Zuluetarekin batera aritu zen esklabotzan, Zulueta y C\u00eda izeneko banku-konpainiaren bidez. Trukean, Londresko zuluetatarrek milaka erreal inbertitu zituzten Kubako azukre-oletan, eta milaka esklabo esplotatu.<\/p>\n<p>Ez gara hemen kontatzen hasiko norainokoa zen inplikazioa eta norainoko den <a href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2020\/06\/18\/kaleak-eskulturak-panteoiak-honela-zuritu-ditugu-xix-mendeko-euskal-esklabista-filantropoak\/\">iragan horren guztiaren presentzia gure kaleetan<\/a>. Gehiago jakin nahi duenak, Axier Lopezen <a href=\"https:\/\/azoka.argia.eus\/produktua\/gure-heroiak\/\"><em>Gure heroiak<\/em> liburuan<\/a> ezin hobeki kontatuak daude horiek guztiak.<\/p>\n<p>Baina Erresuma Batuan eta Katalunian gizakien esplotazioan oinarrituriko iragan eta garapen ekonomikoarekin zer egin eztabaidak plazara salto egin duen bitartean, gurean jarraitzen dugu isilik eta eztabaidarik gabe, pentsatuz agian, euskal lurraldeetako industrializazioak \u2013Europako garrantzitsuenetakoa\u2013 ez duela zerikusirik esklabotzarekin, labeak, bankuak eta trenbideak finantzatzeko metaturiko kapitala olagizonen indarrari eta itsasgizonen trebetasunari esker lortu zela.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pasa den astean The Guardian egunkariak mundu osoari bira eman zion albistea kaleratu zuen. Haren jabeak mea culpa egin eta egunkariaren sortzaileek esklabotzarekin izandako loturagatik eragindako kalteak konpontzeko neurriak iragarri zituen, tartean 11,4 milioi euro bideratzea Amerikako kotoi eta azukre sailetan esklabo izandako ondorengoen komunitateetara. Manchesterreko enpresari batzuek sortu zuten The Guardian, eta egunkaria sortu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4243","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sailkatu-gabea"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Esklabotzaren gaiarekin, \u2018The Guardian\u2019 Kataluniako ispiluari begira\u2026 eta Euskal Herrian zer? - Angelu itsua<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Esklabotzaren gaiarekin, \u2018The Guardian\u2019 Kataluniako ispiluari begira\u2026 eta Euskal Herrian zer? - Angelu itsua\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pasa den astean The Guardian egunkariak mundu osoari bira eman zion albistea kaleratu zuen. Haren jabeak mea culpa egin eta egunkariaren sortzaileek esklabotzarekin izandako loturagatik eragindako kalteak konpontzeko neurriak iragarri zituen, tartean 11,4 milioi euro bideratzea Amerikako kotoi eta azukre sailetan esklabo izandako ondorengoen komunitateetara. Manchesterreko enpresari batzuek sortu zuten The Guardian, eta egunkaria sortu [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Angelu itsua\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-04-04T05:00:40+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-04-12T05:58:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklabotza.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Urko Apaolaza\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Urko Apaolaza\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2023\\\/04\\\/04\\\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2023\\\/04\\\/04\\\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Urko Apaolaza\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422\"},\"headline\":\"Esklabotzaren gaiarekin, \u2018The Guardian\u2019 Kataluniako ispiluari begira\u2026 eta Euskal Herrian zer?\",\"datePublished\":\"2023-04-04T05:00:40+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-12T05:58:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2023\\\/04\\\/04\\\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\\\/\"},\"wordCount\":904,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2023\\\/04\\\/04\\\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/21\\\/2023\\\/04\\\/esklabotza.jpg\",\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2023\\\/04\\\/04\\\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2023\\\/04\\\/04\\\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2023\\\/04\\\/04\\\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\\\/\",\"name\":\"Esklabotzaren gaiarekin, \u2018The Guardian\u2019 Kataluniako ispiluari begira\u2026 eta Euskal Herrian zer? - Angelu itsua\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2023\\\/04\\\/04\\\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2023\\\/04\\\/04\\\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/21\\\/2023\\\/04\\\/esklabotza.jpg\",\"datePublished\":\"2023-04-04T05:00:40+00:00\",\"dateModified\":\"2023-04-12T05:58:12+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2023\\\/04\\\/04\\\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2023\\\/04\\\/04\\\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2023\\\/04\\\/04\\\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/21\\\/2023\\\/04\\\/esklabotza.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/21\\\/2023\\\/04\\\/esklabotza.jpg\",\"width\":1080,\"height\":720},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2023\\\/04\\\/04\\\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Esklabotzaren gaiarekin, \u2018The Guardian\u2019 Kataluniako ispiluari begira\u2026 eta Euskal Herrian zer?\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/\",\"name\":\"Angelu itsua\",\"description\":\"Politika, ekonomia eta historia\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422\",\"name\":\"Urko Apaolaza\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Urko Apaolaza\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/author\\\/urko-apaolaza\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Esklabotzaren gaiarekin, \u2018The Guardian\u2019 Kataluniako ispiluari begira\u2026 eta Euskal Herrian zer? - Angelu itsua","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Esklabotzaren gaiarekin, \u2018The Guardian\u2019 Kataluniako ispiluari begira\u2026 eta Euskal Herrian zer? - Angelu itsua","og_description":"Pasa den astean The Guardian egunkariak mundu osoari bira eman zion albistea kaleratu zuen. Haren jabeak mea culpa egin eta egunkariaren sortzaileek esklabotzarekin izandako loturagatik eragindako kalteak konpontzeko neurriak iragarri zituen, tartean 11,4 milioi euro bideratzea Amerikako kotoi eta azukre sailetan esklabo izandako ondorengoen komunitateetara. Manchesterreko enpresari batzuek sortu zuten The Guardian, eta egunkaria sortu [&hellip;]","og_url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/","og_site_name":"Angelu itsua","article_published_time":"2023-04-04T05:00:40+00:00","article_modified_time":"2023-04-12T05:58:12+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklabotza.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Urko Apaolaza","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Urko Apaolaza","Est. reading time":"7 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/"},"author":{"name":"Urko Apaolaza","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#\/schema\/person\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422"},"headline":"Esklabotzaren gaiarekin, \u2018The Guardian\u2019 Kataluniako ispiluari begira\u2026 eta Euskal Herrian zer?","datePublished":"2023-04-04T05:00:40+00:00","dateModified":"2023-04-12T05:58:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/"},"wordCount":904,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklabotza.jpg","inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/","name":"Esklabotzaren gaiarekin, \u2018The Guardian\u2019 Kataluniako ispiluari begira\u2026 eta Euskal Herrian zer? - Angelu itsua","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklabotza.jpg","datePublished":"2023-04-04T05:00:40+00:00","dateModified":"2023-04-12T05:58:12+00:00","author":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#\/schema\/person\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/#primaryimage","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklabotza.jpg","contentUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2023\/04\/esklabotza.jpg","width":1080,"height":720},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2023\/04\/04\/esklabotzaren-gaiarekin-the-guardian-kataluniako-ispiluari-begira-eta-euskal-herrian-zer\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Esklabotzaren gaiarekin, \u2018The Guardian\u2019 Kataluniako ispiluari begira\u2026 eta Euskal Herrian zer?"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#website","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/","name":"Angelu itsua","description":"Politika, ekonomia eta historia","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#\/schema\/person\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422","name":"Urko Apaolaza","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g","caption":"Urko Apaolaza"},"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/author\/urko-apaolaza\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4243"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4262,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4243\/revisions\/4262"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}