{"id":4463,"date":"2025-04-14T05:00:21","date_gmt":"2025-04-14T04:00:21","guid":{"rendered":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/?p=4463"},"modified":"2025-04-15T07:33:41","modified_gmt":"2025-04-15T06:33:41","slug":"naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/","title":{"rendered":"Naziek deportaturikoen oroimena, diru-zorro batean"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_4476\" style=\"width: 612px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4476\" class=\" wp-image-4476\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Arte-1024x715.jpg\" alt=\"Jean Iribarneren diru-zorroan, argazki bat, etxe baten izena... eta oroimen zati bat gorde zen Neuengammeko kontzentrazio-esparruan. Arte telebista kateak eman du irudia, 'Le Monde'\u00b4-ren erreportaje bat oinarri hartuta.\" width=\"602\" height=\"420\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Arte-1024x715.jpg 1024w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Arte-300x209.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Arte-768x536.jpg 768w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Arte.jpg 1362w\" sizes=\"auto, (max-width: 602px) 100vw, 602px\" \/><p id=\"caption-attachment-4476\" class=\"wp-caption-text\">Jean Iribarneren diru-zorroan, argazki bat, etxe baten izena&#8230; eta oroimen zati bat gorde zen Neuengammeko kontzentrazio-esparruan. Arte telebista kateak eman du irudia, &#8216;Le Monde&#8217;\u00b4-ren erreportaje bat oinarri hartuta.<\/p><\/div>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"color: #333333\"><strong>1945ean Neuengammeko nazien kontzentrazio esparruan hil zen Jean Iribarne gamerearraren diru-zorroa berreskuratu eta bere senideei eman diete. Ipar Euskal Herrian gutxienez 350 herritar deportatu zituzten erresistentzian parte hartzeagatik, eta ia erdia ez ziren bizirik atera.<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Marie-Helene\u00a0Sagaspek 80 urteren ondoren izan du bere aitari gertatu zitzaionaren berri. Jean Iribarne 1944an atxilotu zuten naziek Gamere-Zihigan, eta Neuengammeko kontzentrazio-esparrura eraman zuten. Han hil zen urtebeteren buruan, lanagatik eta baldintzengatik akituta.<\/p>\n<p>Maria-Heleneri amak apenas kontatu zion ezer \u2013aita atxilotu zutenean bere sabelean zegoen oraindik\u2013. Ondoren, aitaordearen deitura hartu zuen, eta aurrera egin zuten nola edo hala, gerraoste gogorrean. Orain baina, ikerlariek Iribarneren diru-zorroa aurkitu dute eta senideei itzuli diete ekitaldi xume batean. <em>Le<\/em><em>\u00a0<\/em><em>Monde<\/em> egunkaria izan da horren lekuko, <a href=\"https:\/\/www.mediabask.eus\/eu\/info_mbsk\/20250402\/marie-helene-sagaspe-recupere-le-portefeuille-de-son-pere-resistant\">eta <em>Mediabask<\/em>-ek jaso zuen albistea<\/a>.<!--more--><\/p>\n<div id=\"attachment_4464\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4464\" class=\" wp-image-4464\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Le-Monde-1024x788.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"462\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Le-Monde-1024x788.jpg 1024w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Le-Monde-300x231.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Le-Monde-768x591.jpg 768w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Le-Monde.jpg 1091w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-4464\" class=\"wp-caption-text\">Marie-Helene\u00a0Sagaspe eta senideak aitaren diru-zorroarkein, &#8216;Le Monde&#8217; egunkariak bere erreportajerako jasotako unean.<\/p><\/div>\n<p>Jean Iribarne eta Arnaud\u00a0Aguerre mugalariak ziren, ihesean zihoazenak Pirinioetan barrena laguntzen zituzten, nazien kontrako erresistentziaren barruan. Baina 1944ko udaberrian Gestapok atxilotu eta torturatu egin zituen, eta ekainaren 4an <a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Neuengammeko_kontzentrazio_esparrua\">Neuengammeko kontzentrazio-esparrura<\/a> eramango zituen tren-konboian sartu zituzten. Hiru egun geroago iritsi ziren, auskalo zer sufrimendu jasanda.<\/p>\n<p>Iribarne derrigortutako lanetan eduki zuten, itsaspekoentzako piezak egiten, harik eta 1945eko martxoaren 5ean hil zen arte Neuengammeri atxikitako St\u00f6ckengo\u00a0azpi-esparruan, lan-komando batean.\u00a0 Baina bere diru-zorroa hor nonbait geratu zen, barruan hildakoaren memoria zati bat zuela.<\/p>\n<p>George\u00a0Sougne ikertzaile belgikarrak diru-zorro hori eskuratu zuenean \u2013<a href=\"https:\/\/arolsen-archives.org\/en\/\">nazismoak jazarritako biktimen nazioarteko Arolsen artxiboan<\/a> zegoen, Alemanian\u2013 ikusi zuen barruan emakume baten argazkia zegoela, eta atzean emakume haren eta Gamere-Zihigako etxe baten izenak ageri ziren: \u201cMaria-Anne, Oxoaix\u201d. Hala jakin zuen emakume hura Jean Iribarneren emaztea zela, Maria-Heleneren ama.<\/p>\n<p><em>Le<\/em><em>\u00a0<\/em><em>Monde<\/em>-ren erreportajean hunkituta ageri da familia osoa Gamere-Zihigako herriko etxean, diru-zorroa jasotzeko momentuan: \u201cAita, zu zara\u201d, diosku Maria-Helenek, <em>Mediasbask-<\/em>en arabera. <a href=\"http:\/\/Marie eta Marie-Louise\u00a0Lassarre ama-alabekin batera\">Arte telebista kateko <em>28 <\/em><em>minutes<\/em> saioan kasuari buruz hitz egin du Claude\u00a0Askolovitch kazetariak<\/a>: \u201cMaria-Helenek, diru-zorroa masailaren kontra jarrita hitz horiek esaten dituenean, egia esaten du, objektuetan bizi baikara gure ondorengoentzat\u201d.<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/gMz0MVdYAvs?si=7N0UdHkczq7MID1d\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p><strong>Iparraldeko ehunka deportaturen isla<\/strong><\/p>\n<p>Jean Iribarneren kasua bezalako zenbat ote daude oraindik argitu gabe? Nazismoak gogor jo zuen erresistenteen kontra, baita Ipar Euskal Herrian ere. Bokale, Hendaia, Baiona, Aldude, Gixune, Maule, Senpere, Altz\u00fcr\u00fck\u00fc\u2026 ia herri orotan bada deportaturik.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.bddm.org\/liv\/index_liv.php\"><u>Frantziako Deportatuen Oroimenerako Fundazioaren datu basea<\/u><\/a><u>n<\/u> 89.000 izenetik gora daude eta <a href=\"https:\/\/www.argia.eus\/albistea\/nazien-kontzentrazio-esparruetara-600-euskal-deportatu-baino-gehiago-eraman-zituzten\">ARGIAk 2020an arakatu zuen: gutxienez 355 euskal herritarren izenak atzeman zituen<\/a>, baita Jean Iribarnerena ere \u2013\u201cTribarne\u201d okerreko deiturarekin eta Gamere-Zihigaren departamentu zenbakia ere gaizki duela\u2013.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-4465\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/001.jpg\" alt=\"\" width=\"599\" height=\"385\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/001.jpg 772w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/001-300x193.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/001-768x493.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 599px) 100vw, 599px\" \/><\/p>\n<p>1944ko maiatza eta abuztu artean naziek Compiegne hiritik Neuengammera garraiaturiko heriotzaren trenen zerrendetan, denera 22 euskal herritar daude, eta horietatik 8 kontzentrazio-esparru horretan eta beste batzuetan hil ziren.<\/p>\n<p>Lehuntzeko Claude\u00a0Mestelan, esaterako, 1945eko ekainaren 1ean hil zen, Alemaniak kapitulatu eta egun askotara, seguruenik jasandako gose edo gaixotasunengatik ezin errekuperatuta. Lehuntzarra, Suitzarekin muga egiten duen apenas berrehun biztanleko La Mouille herrixkan zegoen garai hartan. 1944ko uztailean naziek sarekada handi bat egin zuten herri hartan eta ondoko Longchaumoisen: ehun lagun inguru harrapatu eta haietako hemezortzi Neuengammera deportatu zituzten, tartean Mestelan bera. Heriotzaraino esplotatu zituzten denak esparru hartan.<\/p>\n<div id=\"attachment_4466\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4466\" class=\"wp-image-4466 \" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Neugengamme.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"451\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Neugengamme.jpg 842w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Neugengamme-300x226.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Neugengamme-768x577.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-4466\" class=\"wp-caption-text\">Neuengammeko kontzentrazio-esparruan presoak lanean. Argazkia: Domeinu publikoa<\/p><\/div>\n<p>Iribarnerekin batera atxiloturiko Aguerre ere sorterriratua izan aurretik hil zen Neuengammen. Bi erresistenteek eraman zituzten 1944ko ekainaren 4ko konboi hartan beste 2.000 lagun sartu zituzten, eta horien artean euskaldun gehiago\u00a0 zeuden, tartean Baigorriko Jean-Pierre Bidart: 1945eko apirilaren 21ean hil zen Mauthausenen, zelaia liberatua izan baino egun batzuk lehenago.<\/p>\n<p>Deportazio aldi hartako Iparraldeko lagun gehienak 1943 eta 1944 artean atxilotu zituzten\u00a0\u2013aurretik gerrako preso ugari ere deportatu zituzten\u2013. Horietatik 99 Buchenwaldeko esparrurantz eraman zituzten, eta 41 ez ziren inoiz itzuliko, %41eko heriotza tasa, beraz.<\/p>\n<p><strong>Tren Mamua eta gas-kamerak<\/strong><\/p>\n<p>Euskal deportatu ugari eraman zituzten beste esparru bat Ravensbr\u00fcck izan zen, Berlin iparraldean; esklusiboki emakumeentzat eraikitako eremu zabal bat zuen.\u00a0Arakaturiko zerrenden arabera, hara bidali zituzten Ipar Euskal Herriko 54 lagunetik 21 emakumeak ziren, eta Ravensbr\u00fcckera iritsi aurretik, batzuk <em>Tren Mamua<\/em> deiturikoan sartu zituzten \u2013Dachauko kontzentrazio esparrura bidaia luze bezain krudela egin zuen konboia izan zen hura\u2013. Haien artean zegoen Ospitalepeko Aim\u00e9e\u00a0Larlus.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/eu.wikipedia.org\/wiki\/Aim%C3%A9e_Larlus\">Aim\u00e9e\u00a0Larlus (edo Aim\u00e9e\u00a0Sahouret)<\/a> 1944ko ekainean atzeman zuten naziek, <a href=\"https:\/\/www.argia.eus\/argia-astekaria\/2877\/ospitalepeko-zigor-sarekada-oroimenean\">Ospitalepean egindako zigor-sarekaden testuinguruan<\/a>\u00a0\u2013Marie eta Marie-Louise\u00a0Lassarre ama-alabekin batera\u2013. Dachautik igaro ostean, Ravensbr\u00fcckera iritsi zenean, <em>Anna<\/em>\u00a0Sahouret izenarekin erregistratu zutela uste da. Epilepsiagatik konbultsioak izan zituen batean, gainerako presoengandik baztertu zuten. Ez zuten gehiago ikusi. Erregistroen arabera, 1945eko apirilaren 6an hil zuten Gr\u00fcnerbergeko azpi-esparruan.<\/p>\n<div id=\"attachment_4468\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-4468\" class=\" wp-image-4468\" src=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/sahouret_ona-1024x568.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"333\" srcset=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/sahouret_ona-1024x568.jpg 1024w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/sahouret_ona-300x166.jpg 300w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/sahouret_ona-768x426.jpg 768w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/sahouret_ona-1536x852.jpg 1536w, https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/sahouret_ona-2048x1136.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-4468\" class=\"wp-caption-text\">Aime\u00e9 Larlus (edo Sahouret) &#8220;Landarbeiterin&#8221; edo baserritar gisa erregistratu zuten. Dachauko kontzentrazio esparruan Ospitalepeko Marie eta Marie-Louise Lassarre ama-alabekin batera ageri da Arolsen artxiboan gordetzen diren zerrendetan.<\/p><\/div>\n<p><strong>Hegoaldeko deportatuak<\/strong><\/p>\n<p>Bigarren Mundu Gerrako deportatuen gaia apurka ari da azaleratzen Euskal Herrian. Ipar Euskal Herriko deportatuen kasua aski ezezaguna bada, are ezezagunagoa da Hegoaldekoena, 40 urteko Frankismoaren zapalkuntza eta aitortza ezak isilarazia izan delako orain arte.<\/p>\n<p>Berrikitan, hain justu, <a href=\"https:\/\/www.argia.eus\/albistea\/deportazioaren-memoriarako-euskal-koordinakundea-1940-1945-sortu-dute-bigarren-mundu-gerran-deportatu-zituzten-euskal-herritarrak-ezagutarazteko?mtm_campaignHar\">Deportazioaren Memoriarako Euskal Koordinakundea sortu dute<\/a>, 1940tik 1945era nazien kontzentrazioetara deportaturiko Hego euskal herritarrak oroitzeko. <a href=\"https:\/\/www.argia.eus\/albistea\/mauthausen-euskal-deportatuen-hiltegia\">Maiatzean beteko dira 80 urte Mauthausengo esparrua askatu zutela, eta hara eraman zituzten gehienak<\/a>. Etxahun Galparsoro eta Josu Chueca historialariek Gogora institutuarentzat egindako ikerlan baten arabera, 253 lirateke deportaturikoak, eta haietatik 113 hil ziren.<\/p>\n<p>Alta, Ipar Euskal Herritik 1943 eta 1944 artean deportaturikoak kontuan izanik, 600 baino gehiago lirateke krudelkeria hori jasan zuten euskal herritarrak. Eta horiei gehitu behar zaie, gainera, lehenago frontean atzemandako eta deportaturiko euskal soldaduak. Ehundaka izen, beraz, nazien hiltegietan.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; 1945ean Neuengammeko nazien kontzentrazio esparruan hil zen Jean Iribarne gamerearraren diru-zorroa berreskuratu eta bere senideei eman diete. Ipar Euskal Herrian gutxienez 350 herritar deportatu zituzten erresistentzian parte hartzeagatik, eta ia erdia ez ziren bizirik atera. &nbsp; Marie-Helene\u00a0Sagaspek 80 urteren ondoren izan du bere aitari gertatu zitzaionaren berri. Jean Iribarne 1944an atxilotu zuten naziek Gamere-Zihigan, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":19,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4463","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sailkatu-gabea"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Naziek deportaturikoen oroimena, diru-zorro batean - Angelu itsua<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Naziek deportaturikoen oroimena, diru-zorro batean - Angelu itsua\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"&nbsp; 1945ean Neuengammeko nazien kontzentrazio esparruan hil zen Jean Iribarne gamerearraren diru-zorroa berreskuratu eta bere senideei eman diete. Ipar Euskal Herrian gutxienez 350 herritar deportatu zituzten erresistentzian parte hartzeagatik, eta ia erdia ez ziren bizirik atera. &nbsp; Marie-Helene\u00a0Sagaspek 80 urteren ondoren izan du bere aitari gertatu zitzaionaren berri. Jean Iribarne 1944an atxilotu zuten naziek Gamere-Zihigan, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Angelu itsua\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-04-14T04:00:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-04-15T06:33:41+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Arte.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1362\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"951\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Urko Apaolaza\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Urko Apaolaza\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutua\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2025\\\/04\\\/14\\\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2025\\\/04\\\/14\\\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Urko Apaolaza\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422\"},\"headline\":\"Naziek deportaturikoen oroimena, diru-zorro batean\",\"datePublished\":\"2025-04-14T04:00:21+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-15T06:33:41+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2025\\\/04\\\/14\\\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\\\/\"},\"wordCount\":903,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2025\\\/04\\\/14\\\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/21\\\/2025\\\/04\\\/Arte-1024x715.jpg\",\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2025\\\/04\\\/14\\\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2025\\\/04\\\/14\\\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2025\\\/04\\\/14\\\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\\\/\",\"name\":\"Naziek deportaturikoen oroimena, diru-zorro batean - Angelu itsua\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2025\\\/04\\\/14\\\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2025\\\/04\\\/14\\\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/21\\\/2025\\\/04\\\/Arte-1024x715.jpg\",\"datePublished\":\"2025-04-14T04:00:21+00:00\",\"dateModified\":\"2025-04-15T06:33:41+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2025\\\/04\\\/14\\\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"eu\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2025\\\/04\\\/14\\\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2025\\\/04\\\/14\\\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/21\\\/2025\\\/04\\\/Arte.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/21\\\/2025\\\/04\\\/Arte.jpg\",\"width\":1362,\"height\":951,\"caption\":\"Jean Iribarneren diru-zorroan, argazki bat, etxe baten izena... eta oroimen zati bat gorde zen Neuengammeko kontzentrazio-esparruan. Arte telebista kateak eman du irudia, 'Le Monde'\u00b4-ren erreportaje bat oinarri hartuta.\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/2025\\\/04\\\/14\\\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Naziek deportaturikoen oroimena, diru-zorro batean\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/\",\"name\":\"Angelu itsua\",\"description\":\"Politika, ekonomia eta historia\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"eu\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422\",\"name\":\"Urko Apaolaza\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"eu\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Urko Apaolaza\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/blogak.argia.eus\\\/urko-apaolaza\\\/author\\\/urko-apaolaza\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Naziek deportaturikoen oroimena, diru-zorro batean - Angelu itsua","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Naziek deportaturikoen oroimena, diru-zorro batean - Angelu itsua","og_description":"&nbsp; 1945ean Neuengammeko nazien kontzentrazio esparruan hil zen Jean Iribarne gamerearraren diru-zorroa berreskuratu eta bere senideei eman diete. Ipar Euskal Herrian gutxienez 350 herritar deportatu zituzten erresistentzian parte hartzeagatik, eta ia erdia ez ziren bizirik atera. &nbsp; Marie-Helene\u00a0Sagaspek 80 urteren ondoren izan du bere aitari gertatu zitzaionaren berri. Jean Iribarne 1944an atxilotu zuten naziek Gamere-Zihigan, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/","og_site_name":"Angelu itsua","article_published_time":"2025-04-14T04:00:21+00:00","article_modified_time":"2025-04-15T06:33:41+00:00","og_image":[{"width":1362,"height":951,"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Arte.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Urko Apaolaza","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Urko Apaolaza","Est. reading time":"6 minutua"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/"},"author":{"name":"Urko Apaolaza","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#\/schema\/person\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422"},"headline":"Naziek deportaturikoen oroimena, diru-zorro batean","datePublished":"2025-04-14T04:00:21+00:00","dateModified":"2025-04-15T06:33:41+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/"},"wordCount":903,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Arte-1024x715.jpg","inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/","name":"Naziek deportaturikoen oroimena, diru-zorro batean - Angelu itsua","isPartOf":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Arte-1024x715.jpg","datePublished":"2025-04-14T04:00:21+00:00","dateModified":"2025-04-15T06:33:41+00:00","author":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#\/schema\/person\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/#breadcrumb"},"inLanguage":"eu","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/#primaryimage","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Arte.jpg","contentUrl":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-content\/uploads\/sites\/21\/2025\/04\/Arte.jpg","width":1362,"height":951,"caption":"Jean Iribarneren diru-zorroan, argazki bat, etxe baten izena... eta oroimen zati bat gorde zen Neuengammeko kontzentrazio-esparruan. Arte telebista kateak eman du irudia, 'Le Monde'\u00b4-ren erreportaje bat oinarri hartuta."},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/2025\/04\/14\/naziek-deportaturikoen-oroimena-diru-zorro-batean\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Naziek deportaturikoen oroimena, diru-zorro batean"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#website","url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/","name":"Angelu itsua","description":"Politika, ekonomia eta historia","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"eu"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/#\/schema\/person\/cf16f4e100fbc204b4a7bf6a9392f422","name":"Urko Apaolaza","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"eu","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/199b3ffdcdcaefa574d3b7c9cd6acfbcfb1b6cac0a9ae4d2ae539f4172302258?s=96&d=mm&r=g","caption":"Urko Apaolaza"},"url":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/author\/urko-apaolaza\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4463","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/users\/19"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4463"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4463\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4484,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4463\/revisions\/4484"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4463"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4463"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogak.argia.eus\/urko-apaolaza\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4463"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}