2014ko irailaren 22an, Loiolan (Azpeitia, gipuzkoa). Laranja koloreko plastiko, peluka eta kareta artean, ehunka lagunek arratsalde hartan basilikaren eskaileretan bizitakoa ez dute erraz ahaztuko. Hiru orduz aritu ziren ertzainak banan-banan jendea ateratzen, arrastaka, airetan, besoak han, sudurzuloak hemen, kolpeak, jipoiak…
Madrilen 28 euskal gazteren aurka Espainiako Auzitegi Nazionalean hasi berri zen epaiketara ez joatea erabaki zuten bost lagunek, eta haiek babesteko elkartasun ariketa desobediente eta kolektiboa izan zen Loiolakoa, Askeguneen dinamikaren barruan. “Legea eta justiziaren artean hautatzera behartzen bagaituzte, gu justiziarekin lerratzen gara”, zioten auzipetuek.
Hori baino lehen, 2013an, beste 40 gazteren aurkako epaiketa egin zen. Segikoak izatea leporatuta, 2009ko azaroan 34 lagun atxilotu zituzten, eta beste zortzi atxilotzen saiatu ziren. Denek salatu zituzten torturak. Handik bost urtera auzitegiak absolbitu egin zituen, eta beste gauza bat ere esan zuen: Fernando Grande-Marlaska instrukzio-epaileak –gaur Espainiako Barne ministro–, ez zuela torturak prebenitzeko neurririk hartu.
Hamazazpi urte geroago, GEBehatokiak kasu horiek judizialki ikertzeko ekimen kolektiboa iragarri du: “Hamarkadak behar izan dira negazionismoa gainditzeko eta tortura salaketen egia bere egiten duen adostasuna eraikitzeko. Baina botere judiziala da bat egiten ez duen azken kate-maila”, esan du. Pernandoren egiak eta Fernandoren gezurrak.
Testua: Urko Apaolaza Avila
Argazkia: Axier Lopez / ARGIA CC-BY-SA