Komikiena, ez (bakarrik) poesiarena
Maiatzaren hasieran egiten da Asturiasen letren astea. Eta, horren harira, Nicolás Bardiok hari interesgarria egin zuen txio-herrian. Bere argudio nagusiena hau zen: hizkuntza herriarena izan behar dela eta ez eliteena. Eta orduan hasten zuen ibilbide bat (nire itzulpena da, jakina): (Hizkuntza izan behar da) komikiena eta best sellers-ena, ez (bakarrik) poesiarena futbolarena, ez (bakarrik) dokumentalena rockarena, ez (bakarrik) folkarena bideo-jokoena, ez (bakarrik) antzerki...
Read MoreTzam (13 hazi)
Tzam-en ideia zaharretan oinarritutako kontzeptu berriak datoz. Yasnaya Aguilar eta Gloria Muñoz dira gidari eta 13 hazi zapatistetan zehar proposatu digute bidaia, herririk herri eta hazirik hazi: lana, lurra, etxea, elikadura, osasuna, hezkuntza, independentzia, askatasuna, demokrazioa, justizia, bakea, feminismoa, adierazpen askatasuna. Bakoitzari buruzko bizipen, gogoeta eta abarrak datoz bidaia honetan. Eta bitartekari bako bidaia da. Eurek kontatuko dizkigute eurenak, eurek zuzenean....
Read MoreD eredu naturala
Azken aldion, berriro aipagai izaten ari da D eredu naturala izenekoa. Bi berbetan azaltzeko, ikastetxe batean etxetik euskara dakarten umeak klase berean jartzeaz ari da D eredu natural hau. Orduan eta gurean ohikoa denez, aldekoak eta kontrakoak asaldatzen dira, eztabaidatzen hasten dira, eta abar. Gurean zeharo ohikoa, baina tira. Nire ustez, D eredu natural honetan badira zailtasun metodologikoak, badira pedagogiari lotutako kontuak eta badira ikertu bako kontuak ere. Baina txiri-txiri...
Read MoreApunte batzuk Ikergazteri buruz
Gaurkoan Allartean estiloan nator, apunte batzuekin, pasa den asteko Ikergazte kongresuari jarriak. Baga Zenbat galdera, zenbat erantzun, zenbat jakin-min, zenbat zorroztasun eta zenbat gauza interesgarri. Zenbat ikerketa, zenbat arlotakoak, zenbat gogo eta ilusio, kalitate eta aniztasun handia, non eta Gasteizen. Biga Antolaketa, txalotzeko modukoa. Zenbat mimo, detaile guztiak zainduta (opari ederrak tarteko), kafea, bazkaria, programa ostekoak eta abar. Eta, betiko legez, tratu...
Read MoreGroenlandiatik irakaspenak (eta 3)
Groenlandiatik hartu daitezkeen irakaspenekin bi artikulu (lehenengoa eta bigarrena) argitara eman ditut azken bi asteotan. Gaur doa hirugarrena eta azkena. Aurreko artikulua galdera batekin amaitu nuen: zelan lortu dute inuitek biziberritze hori? Horri erantzuten ahaleginduko naiz hurrengo lerroetan. Batetik, aintzat hartu behar da Groenlandian eta inuiten munduan, komunitateak duen garrantzia. Planetako baldintza gogorrenetako batzuetan bizi dira inuitak, hotza, iluntasuna, barazki eta fruta...
Read MoreGroenlandiatik irakaspenak (2)
Groenlandiatik irakaspen batzuk ekarri nituen pasa den astean blogera. Oraingo honetan sorta horren bigarren alea dator. 2003an utzi nuen pasa den astean kontakizuna. 2009an autonomia estatutu berria negoziatu zuten inuitek eta daniarrek. Bigarren estatutu horretan, autodeterminazio eskubidea aitortzeaz gain, eskumen guztiak (justizia eta armada izan ezik) inuiten esku geratu ziren. Eta, hizkuntzari dagokionez, groenlandiera hizkuntza ofizial bakarra izendatu zuten. Gaur da eguna irakaskuntzan...
Read MoreGroenlandiatik irakaspenak (1)
Orain dela gutxi, Eider Palmouk eta biok berbaldia egin dugu Hitz adina mintzo zikloan (gainera, azken hitzaldia egiteko ohorearekin!). Groenlandiak azken urteotan egin duen bidean badira irakaspen batzuk eta horiek partekatu nahiko (ge)nituzke zuekin, artikulu sorta honetan. Orain dela 300 urte (1721an) Danimarkak hasi zuen inuiten kolonizazioa, Groenlandian. Baina batez ere, 1950etik aurrera hasi zen kolonizazio “gogorra”. Urte horren bueltan, Danimarkak nomadismoa debekatu zien inuitei...
Read MoreHizkuntza gutxitu bat ikasi
Hizkuntzen ikaskuntzak eta irakaskuntzak milioiak mugitzen ditu: metodoak, liburuak, egonaldiak, eta abar. Gurean ere “negozio” garrantzitsua da. Baina hizkuntzen irakaskuntza horrek jarraitzen du koloniala izaten. Bilboko hizkuntza eskolan, esate baterako, ingelesa, frantsesa, euskara, errusiera, alemana, italiera eta portugesa baino ezin dira ikasi. Denak (euskara izan ezik) hizkuntza hegemonikoak eta hiztun askotakoak (hizkuntza garrantzitsuak, jakina). Bilbon, ostera, hizkuntza gutxitu...
Read MoreMila udaberri
Askotan aldarrikatu dut Galiziara gehiago begiratu behar dugula. Eta horretan behin baino gehiagotan ahalegindu naiz. Oraingo honetan ere, Galizia aldeko hainbat proiektu ekarri nahi ditut hona, mila udaberri sarien karietara. Galiziako hizkuntza-langileak biltzen dituen CTNLk antolatu du sariketa hau, aurten bigarrengoz. Sari hauek sortu ziren galiziera sustatu edo haren erabilera handitzeko programak, ekintzak, kanpainak eta proiektuei aitortza emateko. Ikusiko ditugu urte bietan saritutako...
Read MoreDeurika 1917 – Aroztegia 2021
1917. urtea, Deurika baserria, Derio. Bilboko udaletxe plazatik 10 kilometrotara. Juan Luis eta Udane Goikoetxeak idatzi duten “Geldoko koplak” izeneko liburuan esaten da Indalecio Prieto buruzagi sozialista ostenduta egon zela Deurika baserrian, Geldoetarako bidean. Eta han bizi zela 70 urte inguruko pertsona bat, eta hark ez zekiela gaztelaniarik. Orain dela 104 urte Bilbotik 10 kilometrotara euskaldun elebakarrak! 2021. urtea, Deurika baserria, Derio. Autoz Bilboko udaletxe plazatik...
Read More
Iruzkin berriak