Birusak eta txoriak (eta txistorrak)
Edu Lartzangurenek erreportaje ederra ekarri zigun atzo: Txori bat da? Birus bat da? Ez, euskara da! izenekoa. Ekarpen oso mamitsuak egin zituzten Joxerra Garziak eta Estitxu Garaik. Eta abar, baina … artikulua amaitzean sentsazio gazi-gozo batekin amaitu nuen. Bat nator oro har esaten dutenarekin (Iñaki Martinez de Lunak ere antzeko gaia jorratu du Argian, baina ez dut topatu sarean lotura), bat argudiotegia eraikitzearekin, bat komunikazio serioago eta itxurosoagoa behar dugula. Bat...
Read MoreSoziolinguistika meets Butler
Sekulako aldizkari puskak dira Bat aldizkariaren 99 eta 100. aleak. Etorriko da horiek behar bezala lantzeko sasoia, blogean edo Jakin aldizkarian. Baina, tira, hori baino lehen, Jone Miren Hernandezen aipu batzuei tiraka egin gura diet orain eta hemen. Aipu horiek aldez edo moldez erreferentzia egiten diote Judith Butler-ek feminismoan irekitako bideari (nire lagun batek identitatearen brikolajea deitzen dio). Eta Jone Mirenek berak aitortzen du harrituta dagoela euskal soziolinguistikak zer...
Read MoreHizkuntza-politikak
Hizkuntza politikaren kontzeptua era batera ulertua izan da orain arte. Hala ere, batez ere Bernard Spolsky-k kontzeptua zabaldu egin du. Eta nazioarteko literaturan zabalkunde nahikoa izan du (ikusi adibidez “The Cambridge handbook of language policy” liburukotea). Pasa den astean gurean egon den Julia Sallabank soziolinguistika honela ekarri egin zuen kontzeptua (elkarrizketa itzela egin diote Berrian bide batez): Hizkuntza-politikak hiru atalez osatzen dira: hizkuntzaren praktikak...
Read MoreEstandar batua
Hurrengo urtean 50 urte beteko ditu orain arte euskara batua deitua izan denak (orain badirudi, Ibon Sarasolari kasu eginez gero behinik behin, estandarra deitu behar zaiola). Oso gaztea da estandarra, eta oraindik egunez egun eraikitzen ari gara (beste edozein estandarra egunero eraikitzen den bezala, bide batez esana). Horregatik, asmatutako gure hizkuntza batuari gehiago ikusten zaizkio josturak, gehiago ikusten zaizkio tolesdurak. Ez dago guztiz naturalizatuta (beste estandar batzuekin...
Read MoreMotibazioak
Txepetxek bere hiru ontzien teoria famatuan motibazioa, ezagutza eta erabilera aipatzen zituen. Jone Miren Hernandezek proposatu zuen hiru horiek zelanbait modulatzea eta emozioak, gaitasunak eta praktikak berbak erabiltzea. Proposamenak proposamen, ezagutza (gaitasunak) eta erabilera (praktikak) nire ustez nahiko ondo ulertzen dira. Motibazioa (emozioak), ostera, ez dut uste horren ondo ulertzen denik. Eta, gauzak horrela, “Euskal musika kosmikoak” liburu erabat gomendagarria irakurtzen,...
Read MoreErreferendum txikiak
Alemaniako mugimendu alternatiboak 70. hamarkadan esaldi bat jarri zuen modan: Politika lehen pertsonan! Gurean ere gero eta gehiago dira lelo hori aldez edo moldez hartzen dutenak. Adibidez, Oihana Bartrak bizitzaren erreferendum txikiak deitzen dizkie horiei. Eta gustatu zait esamoldea (ebaki eta itsatsiren kulturako sasoietan gustatzea eta “lapurtzea” sinonimo dira). Eta horretan ari nintzela, Jakin aldizkariaren 215-216 zenbaki berezian, Gaizka Amondarainek idatzitako artikuluaren...
Read MoreErdalgintzaren erreprodukzioa
Lorea Agirreri aditu nion behin, euskalgintza bada euskaraz egiten den guztia, erdalgintza dela kontrakoa, gaztelaniaz edo frantsesez gurean egiten den guztia. Berak udaletako aurrekontuak horren arabera neurtu nahi zituen: zenbat euskalgintzara eta zenbat erdalgintzara. Sustatuk orain gutxi plazaratutako hauxe adibidez: Eusko Jaurlaritzaren publizitate gastuari buruzkoa. Ordutik, ez dut terminoa berriro entzun (google-k 160 emaitza ematen dizkio berbari). Baina baliagarria zaigula iruditzen...
Read MoreErakundetzea
Aurreko batean galdera batek egin zuen salto nire subkontzientetik ahora: akatsa al da mugimendu sozialek beti eskatu duten erakundetzea? Feminismoak eskatu du, ekologismoak ere bai, euskalgintzak ere … baina hausnartu al dugu horren inguruan? Izan ere, sarritan erakundetzean galdu egiten dira komunitatearen logikak (ez beti, baina tira), eta administrazioaren (eta burokraziaren) logikaren pean geratzen da erakundetzea. Orduan, akaso, erakundetzea ulertzeko eta praktikatzeko moduak izan...
Read MoreNorbanakotik kolektibora (eta alderantziz)
Egia estiloa hedatzen ari da han eta hemen. Eta ni pozik nago, norbanakoaren portaera aldaketak lehen lerrora ekarri nahi dituelako euskalgintzak. Eta bada zerbait. Baina ….. Nire ustez, diskurtsoetan norbanakoaren portaeren aldaketa gehiegi ardazten ari da norbanakoaren epizentroan. Egia estiloak arau sozialak aldatzeko joera du, aldatzeko bidea ematen du. Eta taldetasunak ematen digu ohitura horiek aldatzeko oinarria. Portaera aldatzeko portaera zaharra aldatu eta desikasteko leku bat behar...
Read MoreLiteratura
Durangon ostera egin ondoren bost ogerleko gogoeta merkea. Zer garrantzia du literaturak hizkuntza baten biziberritzean? Galdera hori etorri zait burura bat-batean Mercedes Queixas-en “De pergamiños, follas voandeiras e libros ao .gal. Breve historia da literatura galega” liburua irakurtzen ari nintzenean (trenak baditu bere ondorio onak!). Ez al dugu denok gainbaloratu literaturak duen edo izan dezakeen garrantzia? Beste behin ere, galderak ditut, erantzun argirik ez,...
Read More
Iruzkin berriak