Euskalgintzaren adin krisia

Atalak: Sailkatu gabea

Iñigo Beitiaren tesiarekin jarraitzen dut oraingo honetan. Berak euskalgintzaren adin “krisiari” buruzko honako irakurketa hau egiten du. Ez dakit bat natorren irakurketarekin, baina orain arte entzun dudan hipotesirik edo irakurketarik osoena iruditzen zait.

Iñigok aipatzen du Lautadako euskalgintzako parte-hartzaileen ehuneko handi bat 40 urtetik gorakoa dela eta ez dela kasualitatea. Bere ustez, “belaunaldi hau herri mugimendu euskaltzaleak zeukan hizkuntza kulturan sozializatu zela esan daiteke eta hizkuntza kultura horren ezaugarriak mantentzen dituztela: euskararen ulerkera sozio-antropologikoa, gizarte aldaketa eta hizkuntza kultur elementuekin batera ulertzea”.

Baina badator ifrentzua. Iñigoren ustez, “azken hamarkadetan erakundeen hizkuntza kulturak indarra hartu duela aipatu da, herri mugimendu euskaltzalea fagozitatu duen heinean. Hau da, herri mugimendu euskaltzalearen hizkuntza kulturak indarra galdu du azken bi hamarkadetan, erakunde publikoenaren aldean. Aipatu denez, azken honek hizkuntzaren ulerkera linguozentriko bat bultzatuko luke, hizkuntzaren aspektu formaletan jarriz arreta. Noski, belaunaldi gazteenak hizkuntza kultura honetan sozializatu dira, hezkuntzaren bitartez batez ere”.

Hori dela eta, honakoa hau da berak ateratzen duen ondorioa: “belaunaldi ezberdinek hizkuntza kultura ezberdinak dituzte. Belaunaldi helduak herri mugimendu euskaltzalearen hizkuntza kultura du barneratua. Belaunaldi gazteek berriz, behin erakundetzea jazo eta egonkortuta, hezkuntzaren bidez erakunde publikoen hizkuntza kultura barneratu dute. Hain zuzen, beste arrazoi batzuen artean, honek ere azalduko luke egun euskalgintzan adin zehatz batetik gorako jendea egotea lanean”.