Los vascos

Atalak: Sailkatu gabea

Iñigo Beitiaren tesian asko egiten da berba Arabako muga izaeraz (berak honako termino hau erabiltzen du: liminaritatea). Eta, horren harira, aipatzen du Lautadako herrietara bizitzera joaten ziren euskaldunei “los vascos” deitzen zietela. Gasteizko adibide batzuk ere aipatzen ditu Iñigok bere tesian. Nik ere entzun dut esamolde hori behin baino gehiagotan. Basauriko lagun baten familiari ere horrela deitzen zioten herrian, Karrantzan ere vascoak ziren euskaldunak eta imajinatzen dut beste hainbat herritan ere horrela deituko zietela euskaldunei (lehen bai, eta orain?).

Iñigo Beitiak esaten du horrek bihurtzen zuela (duela?) euskara “arrotz”. Bere berbekin jarraituz,

“horrek lurraldea leku liminal batean uzten zuen: ez gara baskoak –hein handi batean- euskararik ez dugulako, hala ere, beraiekin batera gaude”.

Eta jarraitzen du:

“Hortaz, bazegoen hedatutako hizkuntza kultura bat non, batetik, euskara eta “baskoa” izatea gipuzkoar eta bizkaitarrekin lotzen zuena, eta bestetik, arabarrak ere “castellano” bezala ikusten zituena edota Castillatik hurbilago “baskoetatik” baino. Funtsean, arabarrak egoera liminal batean aurkitzen ziren. Ez bata eta ez beste. Egoera konplexuan”.

Nik apur bat ñabartuko nuke bizkaitarrena, ze Bizkaian ere baziren “baskoak” eta “ez baskoak”, baina, tira, ulertzen da.

Eta azken galdera (hein batean Iñigok berak planteatzen duena): indarrean al dago oraindik hizkuntza ideologia hau gurean? Eta baiezkoa bada (nik esango nuke baietz, eraldatua eta moldatua bada ere), zelan performatzen da ideologia hau gurean gaur eta hemen?